# ტობავარჩხილი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/adgilebi/tobavarchkhili
- ტიპი: სანახაობა
- რეგიონი: სამეგრელო-ზემო სვანეთი
- კოორდინატები: 42.78412, 42.24291

ტობავარჩხილი — მეგრულად „ვერცხლის ტბა“, ტბავერცხლი — მყინვარული ცირკის ტიპის ტბაა წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2 650 მეტრზე. სარკის ფართობი 0,21 კვადრატული კილომეტრია, წყალშემკრები აუზისა 1,12, უდიდესი სიღრმე 35 მეტრი, საშუალო 15,8, წყლის მოცულობა 3,3 მილიონი კუბური მეტრი. ტბა თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით საზრდოობს და გამდინარეა; წყლის დონე ზამთარში დაბალია, ივლისში მაღალი, წყალი მტკნარია და ტბაში თევზი არ არის. ეგრისის ქედის ამავე ნაწილში რამდენიმე მომცრო მყინვარული ტბაა — დიდი ტობა ვარჩხილი, ჭიფსთა ვარჩხილი და სხვა — რომელთა ერთობლიობას ტობავარჩხილის ტბებს უწოდებენ.

ქართულ მითოლოგიაში ვერცხლის ტბას განსაკუთრებული მოკრძალება ახლდა და მის მახლობლად გაჩერებას ყველა ერიდებოდა. გადმოცემით, ერთხელ ნისლმა მდიდარი მწყემსი ფარით ტბასთან დააყოვნა; მან საუკეთესო ვერძი ღმერთს შესწირა, ილოცა და იქვე დარჩა — შუაღამისას ტბიდან ოქროსბეწვიანი ვერძი ამოვიდა და ფარა დაამაკა, და დოლის დროს ყველა ცხვარმა ოქროსბეწვიანი ბატკანი მოიგო. მეორე, შურიანმა მწყემსმა, რომელსაც ვერძის შეწირვა დაენანა და გულწრფელად არც ულოცია, იგივე სცადა: შუაღამისას ამოსულმა ოქროსბეწვიანმა ვერძმა მისი ფარა წყალში შეიყვანა და ტბამ ყველა ცხვარი შთანთქა.

## ისტორია

ტბის მითი ჩაწერილია ზურაბ კიკნაძის „ქართულ მითოლოგიაში“ (2007). ტბისადმი ისეთი მოწიწება ჰქონდათ, რომ მის მახლობლად გაჩერებას ყველა ერიდებოდა, აქ ფარის გამრეკი მწყემსებიც კი.

ტბა აღწერილია ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მე-10 ტომში (1986), ი. აფხაზავას სტატიაში. დღეს ბილიკი მუხურიდან ტობავარჩხილის ტბების გავლით სვანეთის ხაიშამდე საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სალაშქრო მარშრუტია.

## ვიზიტის ინფორმაცია

ტბამდე გზა არ მიდის. მარშრუტი ჩვეულებრივ ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის სოფელ მუხურიდან იწყება: პირველ 22 კილომეტრზე, დაახლოებით ორ საათში, მოლაშქრეებს ადგილობრივი მძღოლები მაღალი გამავლობის მანქანით აჰყავთ, დარჩენილი 12 კილომეტრი კი ფეხით ან ცხენით გაივლება; სრული გადასვლა მუხურიდან ტბების გავლით სვანეთის ხაიშამდე 75 კილომეტრია და ხუთ-ექვს სალაშქრო დღეს მოითხოვს. საუკეთესო დრო ივლისიდან სექტემბრამდეა; რეკომენდებულია სერტიფიცირებული გიდი, რომელმაც მარშრუტი კარგად იცის.

## რჩევები

სალაშქრო დღეებს ცუდი ამინდისთვის ერთი სათადარიგო დღე დაუმატეთ და აიყვანეთ გიდი, რომელმაც მარშრუტი კარგად იცის.

## უსაფრთხოება

2 650 მეტრზე ამინდი სწრაფად იცვლება, ზაფხულშიც, წყალი კი ყინულივით ცივია. ბილიკი მიყრუებულ ადგილებზე გადის, ამიტომ ყველაფერი საჭირო თან იქონიეთ და მარშრუტი ვინმეს შეატყობინეთ.

## წყაროები

- [ტობავარჩხილი — ქართული ვიკიპედია](https://ka.wikipedia.org/wiki/ტობავარჩხილი)
- [ტობავარჩხილი — Wikidata](https://www.wikidata.org/wiki/Q11021128)
- [Mukhuri - Tobavarchkhili Lakes - Khaishi — Georgia Travel](https://georgia.travel/mukhuri-tobavarchkhili-lakes-khaishi)

## ეს გვერდი სხვა ენებზე

- [English](https://explore-georgia.ge/en/places/tobavarchkhili)
- [Русский](https://explore-georgia.ge/ru/mesta/tobavarchkhili)