# ზინობიანი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/zinobiani
- Type: village
- Municipality: ყვარლის მუნიციპალიტეტი
- Region: კახეთი
- Population (2014): 337
- Coordinates: 41.896944, 45.933056

ზინობიანი ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ავანისხევის მარჯვენა მხარეს დგას, ზღვის დონიდან 340 მეტრზე, ყვარლიდან 12 კილომეტრში. ჭიკაანის ადმინისტრაციულ ერთეულში შედის. სოფელში მინერალური წყაროებია, რის გამოც ადგილობრივი მნიშვნელობის კურორტად ითვლება.

ზინობიანი ერთადერთი სოფელია საქართველოში, რომელიც უდიებით კომპაქტურადაა დასახლებული. იგი 1922 წლის ბოლოს დააარსეს აზერბაიჯანის ნუხის მაზრის სოფელ ვართაშნიდან — დღევანდელი ოღუზიდან — ეთნორელიგიური კონფლიქტის გამო ლტოლვილმა, ძირითადად მართლმადიდებელი აღმსარებლობის უდიებმა. ვართაშნელი მართლმადიდებელი უდიების ნაწილს 1917 წლიდან აღიარებული ჰქონდა საქართველოს ეკლესიის იურისდიქცია და იმდროინდელ პრესაში „ქართველ-უდინებად“ იწოდებოდა.

გადმოსახლების შესახებ მოლაპარაკებები საქართველოს პირველი რესპუბლიკის მთავრობასთან ჯერ კიდევ 1920 წლის სექტემბერში დაიწყო, მაგრამ მაშინ ვერ განხორციელდა. 1922 წლის მაისში საბჭოთა საქართველოს ხელისუფლება დათანხმდა, იმავე წლის დეკემბერში კი უდიურმა ოჯახებმა თელავის მაზრის გავაზის რაიონში მათთვის გამოყოფილ ტერიტორიაზე დასახლება დაიწყეს. პირველმა ჯგუფმა ადგილი 1922 წელს შეარჩია, 1924 წელს კი 22 ოჯახი დასახლდა; ზოგი ცნობით ვართაშნიდან სულ 600 კაცამდე გადმოსახლდა. ამ მიწების ნაწილი ალაზნისპირეთში მანამდე ჩამოსახლებულ იმერლებსა და ოსებს ეკუთვნოდა და მათ სანაცვლოდ სხვა ადგილები შესთავაზეს. დასახლების შექმნაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილის გამო სოფელს მთავრობის სპეციალური რწმუნებულის, ქართველ-უდი ზინობი სილიკაშვილის საპატივსაცემოდ ზინობიანი უწოდეს.

1930 წლიდან სოფელი ყვარლის რაიონში შედიოდა. საბჭოთა რეპრესიების დროს ზინობი სილიკაშვილი დააპატიმრეს და სიკვდილით დასაჯეს, ხოლო 1938 წლის 16 ნოემბერს სოფელს „ოქტომბერი“ დაარქვეს. ძველი სახელი 2010 წლის 16 ნოემბერს დაუბრუნდა.

ქართულ გარემოში ცხოვრებამ უდიების მნიშვნელოვანი ასიმილაცია გამოიწვია. 1950-იან წლებამდე ქორწინება მხოლოდ უდიებს შორის იდებოდა, მათ შორის აზერბაიჯანიდან — ნიჯიდან და ვართაშნიდან ჩამოსულებთან; 1950-იანი წლებიდან, სავალდებულო საშუალო განათლების შემოღებასთან ერთად, ქართველებთან კონტაქტი უფრო ინტენსიური გახდა. 2002 წლის აღწერით სოფლის 412 მკვიდრიდან ქართველები 49 პროცენტს შეადგენდნენ, უდიები — ასევე 49 პროცენტს, ანუ 203 კაცს. მოსახლეობის დიდი ნაწილი ორენოვანია, უდიურისა და ქართულის მცოდნე; გავრცელებულია რუსულის ცოდნაც, რამდენიმე ოჯახში კი მხოლოდ ქართულად საუბრობენ.

1930-იან წლებში ზინობიანელმა უდიებმა ფიოდორ და მიხეილ (მიხაკ) ჯეირანებმა ლათინური გრაფიკით უდიური ანბანი შეადგინეს, რომელიც 1934 წელს სოხუმში გამოიცა; 1934-1939 წლებში სოფლის სკოლაში უდიურს ასწავლიდნენ, შემდეგ კი სწავლება შეწყდა. 1990-იან წლებში შეიქმნა „საქართველოს უდიების საზოგადოება“ მამული ნეშუმაშვილის ხელმძღვანელობით, რომელმაც ქართული დამწერლობის საფუძველზე უდიური ანბანი შეიმუშავა; უდიურის სწავლება 2002 წელს განახლდა, მაგრამ მოგვიანებით დაფინანსების უკმარისობის გამო შეწყდა.

ზინობიანსა და მის შემოგარენში გამოვლენილია ადრინდელი რკინის ხანის ნამოსახლარი და გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინის და ადრინდელი შუა საუკუნეების სამაროვნები. სოფელში უდიების კულტურის სახლია — ეთნოგრაფიული მუზეუმი და ბიბლიოთეკა. 2014 წლის აღწერით ზინობიანში 337 კაცი ცხოვრობდა, 2024 წლის მონაცემებით — 328.

## Other settlements of ყვარლის მუნიციპალიტეტი

- [ალმატი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/almati): ალმატი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ახალსოფელი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/akhalsofeli): ახალსოფელი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბალღოჯიანი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/balghojiani): ბალღოჯიანი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გავაზი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/gavazi): გავაზი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გრემი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/gremi): გრემი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გრძელი ჭალა](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/grdzeli-chala): გრძელი ჭალა არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ენისელი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/eniseli): ენისელი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [თივი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/tivi): თივი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [თხილისწყარო](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/tkhilistsyaro): თხილისწყარო არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კუჭატანი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/kuchatani): კუჭატანი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მთისძირი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/mtisdziri): მთისძირი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [საბუე](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/sabue): საბუე არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სანავარდო](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/sanavardo): სანავარდო არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [საცხენე](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/satskhene): საცხენე არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [შაქრიანი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/shaqriani): შაქრიანი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [შილდა](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/shilda): შილდა არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [შოროხი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/shorokhi): შოროხი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჩანტლისყურე](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/chantlisyure): ჩანტლისყურე არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [წიწკანაანთსერი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/tsitskanaantseri): წიწკანაანთსერი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭიკაანი](https://explore-georgia.ge/ka/kakheti/yvarlis-municipaliteti/chikaani): ჭიკაანი არის სოფელი ყვარლის მუნიციპალიტეტში, კახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/kakheti/kvareli-municipality/zinobiani)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/kakhetiya/kvarelskii-municipalitet/zinobiani)