# ასპინძის მუნიციპალიტეტი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/municipalitetebi/aspindzis-municipaliteti
- Type: municipality
- Region: სამცხე-ჯავახეთი
- Official website: https://aspindza.ge

## ისტორია

ასპინძის მუნიციპალიტეტი **სამცხე-ჯავახეთის** რეგიონის ცენტრში, **მდინარე მტკვრის** ღრმა კანიონში, ახალციხესა და ჯავახეთის ზეგანს შორის მდებარეობს; ადმინისტრაციული ცენტრია დაბა **ასპინძა**, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1090 მ-ზე, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. მუნიციპალიტეტი დაახლოებით **825 კმ²** კლდოვან ხეობებს, ტერასებსა და ვულკანურ მაღლობებს მოიცავს და შუასაუკუნეების საქართველოს ზოგიერთ ყველაზე შთამბეჭდავ ძეგლს ინახავს.

მუნიციპალიტეტის მარგალიტია **ვარძია** — ერუშეთის მთის კლდეებში, მტკვრის მარცხენა ნაპირზე ნაკვეთი უზარმაზარი სამონასტრო კომპლექსი. **1156 წლიდან** ეტაპობრივად აშენებული მეფე **გიორგი III**-ისა და მისი ასულის, მეფე **თამარის** დროს, ის ოდესღაც ასობით სათავსს მოიცავდა მრავალ სართულზე; დღეს 242 მღვიმეა შემორჩენილი. კლდეში XII საუკუნის 80-იან წლებში ნაკვეთი **მიძინების ეკლესია** **1184–1186 წლების** ფრესკებს ინახავს, მათ შორის თამარ მეფის ცნობილ პორტრეტს. **1283 წლის** მიწისძვრამ გარე ფერდის დიდი ნაწილი დაანგრია. ვარძია და ხერთვისი UNESCO-ს წინასწარ ნუსხაშია.

ახლოს კიდევ ორი ღირსშესანიშნაობაა. **ხერთვისის ციხე**, საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი, მტკვრისა და ფარავნის შესართავთან აღმართულა; მისი ამჟამინდელი კედლები სავარაუდოდ X–XI საუკუნეებისაა, 1771 წელს კი ერეკლე II-მ იგი ოსმალებს დაუბრუნა. ვარძიასთან ახლოს მდებარეობს **ვანის ქვაბები** — VIII საუკუნეში დაარსებული კლდის მონასტერი, **1204 წელს** აგებული თავდაცვითი კედლით.

ასპინძა **ასპინძის ბრძოლითაც** არის ცნობილი: **1770 წლის** 20 აპრილს ქართლ-კახეთის მეფე ერეკლე II-მ ქალაქთან ოსმალთა ჯარი დაამარცხა. XX საუკუნეში მხარის მოსახლეობა მკვეთრად შეიცვალა 1944 წელს მესხების დეპორტაციის შედეგად.

მოგზაურისთვის ასპინძა სამხრეთ საქართველოს კლასიკური მარშრუტის გულია: დაათვალიერეთ ვარძია (გამოყავით სულ მცირე ორი საათი), გაჩერდით ხერთვისსა და ვანის ქვაბებთან და დაისვენეთ მტკვრის კანიონში, მდინარისპირა სასტუმრო სახლებში, სანამ ახალციხისა თუ ჯავახეთის ტბებისკენ გააგრძელებთ გზას.

## FAQ

**1) სად მდებარეობს ასპინძის მუნიციპალიტეტი?**
სამცხე-ჯავახეთის ცენტრში, მტკვრის კანიონში, ახალციხესა და ჯავახეთის ზეგანს შორის.

**2) რომელია ადმინისტრაციული ცენტრი?**
დაბა ასპინძა, მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე.

**3) ვარძია ასპინძის მუნიციპალიტეტშია?**
დიახ, ვარძიის სამონასტრო კომპლექსი ასპინძის მუნიციპალიტეტშია.

**4) როდის აშენდა ვარძია?**
1156 წლიდან ეტაპობრივად, გიორგი III-ისა და თამარ მეფის დროს.

**5) რამდენი მღვიმეა შემორჩენილი ვარძიაში?**
დაახლოებით 242.

**6) რით არის გამორჩეული მიძინების ეკლესია?**
ის კლდეშია ნაკვეთი და 1184–1186 წლების ფრესკებს ინახავს, მათ შორის თამარ მეფის პორტრეტს.

**7) რა არის ხერთვისი?**
საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ციხე მტკვრისა და ფარავნის შესართავთან.

**8) რა იყო ასპინძის ბრძოლა?**
1770 წლის 20 აპრილის ბრძოლა, რომელშიც ერეკლე II-მ ოსმალთა ჯარი დაამარცხა.

**9) რა არის ვანის ქვაბები?**
VIII საუკუნის კლდის მონასტერი ვარძიასთან, 1204 წელს აგებული კედლით.

**10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?**
მუნიციპალიტეტის ოფიციალურ ვებგვერდზე.

## წყაროები

- [Aspindza Municipality — official website](https://aspindza.ge)
- [Aspindza Municipality (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Aspindza_Municipality)
- [Vardzia (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Vardzia)
- [Vardzia — Georgia Travel](https://georgia.travel/vardzia)
- [Khertvisi fortress (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Khertvisi_fortress)
- [Battle of Aspindza (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Aspindza)
- [Vanis Kvabebi (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Vanis_Kvabebi)

## Settlements

- [ასპინძა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/aspindza): ასპინძა არის დაბა ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [აწყვიტა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/atsqvita): აწყვიტა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გულსუნდა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/gulsunda): გულსუნდა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დამალა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/damala): დამალა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ვარგავი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/vargavi): ვარგავი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ვარძია](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/vardzia): ვარძია — XII საუკუნის კლდეში ნაკვეთი სამონასტრო ქალაქი მტკვრის ხეობაში: 19 იარუსი, ფრესკები. თბილისიდან 300 კმ.
- [თმოგვი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/tmogvi): თმოგვი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [თოკი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/toki): თოკი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [იდუმალა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/idumala): იდუმალა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ივერია](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/iveria): ივერია არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მირაშხანი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/mirashkhani): მირაშხანი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნაქალაქევი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/nakalakevi): ნაქალაქევი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნიჯგორი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/nijgori): ნიჯგორი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ოთა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/ota): ოთა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ორგორა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/orgora): ორგორა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ოშორა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/oshora): ოშორა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [რუსთავი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/rustavi): რუსთავი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სარო](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/saro): სარო არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [საყუდაბელი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/saqudabeli): საყუდაბელი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ტოლოში](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/toloshi): ტოლოში არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ფია](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/pia): ფია არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ძველი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/dzveli): ძველი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭობარეთი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/chobareti): ჭობარეთი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ხერთვისი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/khertvisi): ხერთვისი არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ხიზაბავრა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/aspindzis-municipaliteti/khizabavra): ხიზაბავრა არის სოფელი ასპინძის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/municipalitetebi/aspindzis-municipaliteti)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/municipalitetebi/aspindzis-municipaliteti)