# ბორჯომის მუნიციპალიტეტი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/municipalitetebi/borjomis-municipaliteti
- Type: municipality
- Region: სამცხე-ჯავახეთი
- Official website: https://borjomi.gov.ge

## ისტორია

ბორჯომის მუნიციპალიტეტი **სამცხე-ჯავახეთის** რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილში, **მდინარე მტკვრის** ტყიან **ბორჯომის ხეობაში** მდებარეობს, რომელიც მცირე კავკასიონის თრიალეთისა და მესხეთის ქედებს ჰყოფს. ადმინისტრაციული ცენტრია საკურორტო ქალაქი **ბორჯომი**, ზღვის დონიდან დაახლოებით 790 მ-ზე. მუნიციპალიტეტი დაახლოებით **1190 კმ²**-ს მოიცავს და ესაზღვრება ხარაგაულს, ხაშურს, ქარელსა და გორს ჩრდილოეთით, წალკას აღმოსავლეთით, ახალქალაქსა და ასპინძას სამხრეთით და ახალციხეს სამხრეთ-დასავლეთით. აქ მტკვარს ბორჯომულა და გუჯარეთისწყალი ერთვის, ზეგანზე კი მდებარეობს **ტაბაწყურის ტბა** (დაახლოებით 1990 მ), რომელიც ახალქალაქთან არის გაზიარებული.

ბორჯომი მსოფლიოში **მინერალური წყლით** არის ცნობილი. წყაროები **1829 წელს** რუსული პოლკის ჯარისკაცებმა ხელახლა აღმოაჩინეს, მინერალური წყლების პარკი **1850 წელს** გაიხსნა, პირველი ჩამომსხმელი ქარხანა კი **1854 წელს** ამოქმედდა. 1871 წელს ბორჯომი დიდ მთავარ **მიხეილ ნიკოლოზის ძეს** გადაეცა და რომანოვების დროს ქალაქი მოდურ კურორტად იქცა; ბრენდი „ბორჯომი“ 1890 წელს შეიქმნა და დღეს მთელ მსოფლიოში ექსპორტზე გადის.

ქალაქის დასავლეთ კიდეზე დგას **ლიკანის სასახლე**, აგებული **1892–1895 წლებში** ხუროთმოძღვარ ლეონ ბენუას პროექტით დიდი მთავრის ნიკოლოზ მიხეილის ძისთვის; 1898 წელს მას ჰიდროელექტროსადგური დაემატა. მიმდებარე ტყეებში შუასაუკუნეების მონასტრებია: **მწვანე მონასტერი** ჩითახევთან, IX საუკუნის ბოლოს – X საუკუნის ეკლესიით, და **ტიმოთესუბანი**, რომლის მიძინების ეკლესია თამარ მეფის დროისაა და XIII საუკუნის დასაწყისის ფრესკებს ინახავს.

ხეობის დიდი ნაწილი **ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკს** ეკუთვნის, რომელიც **1995 წელს** დაარსდა და **2001 წელს** გაიხსნა — კავკასიის ერთ-ერთი უდიდესი დაცული ტერიტორია მონიშნული ბილიკებით, თავშესაფრებითა და ხელუხლებელი ტყეებით. ხეობის ზემოთ, დაახლოებით 1700 მ-ზე, **ბაკურიანის** კურორტი XX საუკუნის 30-იანი წლებიდან სათხილამურო ცენტრია და **2023 წელს** **FIS-ის ფრისტაილისა და სნოუბორდის მსოფლიო ჩემპიონატს** უმასპინძლა.

მოგზაურისთვის ბორჯომი ნებისმიერ სეზონზე იდეალურია: დააგემოვნეთ წყარო ისტორიულ პარკში, ახვედით საბაგიროთი ქალაქის თავზე, ილაშქრეთ ეროვნულ პარკში, ინახულეთ ლიკანი და მწვანე მონასტერი და ვიწროლიანდაგიანი მატარებლით ან მანქანით ახვიდეთ ბაკურიანში — ზამთარში თხილამურებისთვის, ზაფხულში კი მთის გასეირნებისთვის.

## FAQ

**1) სად მდებარეობს ბორჯომის მუნიციპალიტეტი?**
სამცხე-ჯავახეთის ჩრდილოეთით, მტკვრის ბორჯომის ხეობაში.

**2) რომელია ადმინისტრაციული ცენტრი?**
საკურორტო ქალაქი ბორჯომი, ზღვის დონიდან დაახლოებით 790 მ-ზე.

**3) როდის აღმოაჩინეს ბორჯომის მინერალური წყალი?**
წყაროები 1829 წელს ხელახლა აღმოაჩინეს; პარკი 1850 წელს გაიხსნა, ჩამოსხმა კი 1854 წელს დაიწყო.

**4) რა არის ლიკანის სასახლე?**
რომანოვების სასახლე, აგებული 1892–1895 წლებში დიდი მთავრის ნიკოლოზ მიხეილის ძისთვის ბორჯომის კიდეზე.

**5) როდის დაარსდა ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი?**
1995 წელს; ოფიციალურად 2001 წელს გაიხსნა.

**6) ბაკურიანი ბორჯომის მუნიციპალიტეტშია?**
დიახ, სათხილამურო კურორტი ბაკურიანი, დაახლოებით 1700 მ-ზე, ბორჯომის მუნიციპალიტეტშია.

**7) რა მნიშვნელოვან ღონისძიებას უმასპინძლა ბაკურიანმა?**
2023 წლის FIS-ის ფრისტაილისა და სნოუბორდის მსოფლიო ჩემპიონატს.

**8) რა არის მწვანე მონასტერი?**
მონასტერი ჩითახევთან, IX საუკუნის ბოლოს – X საუკუნის ეკლესიით.

**9) რა არის ტიმოთესუბანი?**
მონასტერი, რომლის მიძინების ეკლესია თამარ მეფის დროისაა, XIII საუკუნის დასაწყისის ფრესკებით.

**10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?**
მუნიციპალიტეტის ოფიციალურ ვებგვერდზე.

## წყაროები

- [Borjomi Municipality — official website](https://borjomi.gov.ge)
- [Borjomi Municipality (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Borjomi_Municipality)
- [Borjomi (water) (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Borjomi_%28water%29)
- [Likani Palace (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Likani_Palace)
- [Borjomi-Kharagauli National Park (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Borjomi-Kharagauli_National_Park)
- [Bakuriani (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Bakuriani)
- [Timotesubani (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Timotesubani)
- [Mtsvane Monastery (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Mtsvane_Monastery)

## Settlements

- [ახალდაბა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/akhaldaba): ახალდაბა არის დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბაკურიანი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/bakuriani): ბაკურიანი 1700 მ სიმაღლეზე: დიდველი და კოხტა-მიტარბი, „კუკუშკის“ რკინიგზა, სეზონი დეკემბერი-მარტი. თბილისიდან 180 კმ.
- [ბაკურიანის ანდეზიტი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/bakurianis-andeziti): ბაკურიანის ანდეზიტი არის დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბალანთა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/balanta): ბალანთა არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბეშეთი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/besheti): ბეშეთი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გუჯარეთი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/gujareti): გუჯარეთი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დაბა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/daba): დაბა არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დგვარი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/dgvari): დგვარი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დვირი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/dviri): დვირი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დიდი მიტარბი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/didi-mitarbi): დიდი მიტარბი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ვარდგინეთი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/vardgineti): ვარდგინეთი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ვარდევანი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/vardevani): ვარდევანი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზანავი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/zanavi): ზანავი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [თორი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tori): თორი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კორტანეთი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/kortaneti): კორტანეთი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლიბანი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/libani): ლიბანი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მაჭარწყალი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/machartsqali): მაჭარწყალი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მზეთამზე](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/mzetamze): მზეთამზე არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მოლითი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/moliti): მოლითი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [პატარა მიტარბი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/patara-mitarbi): პატარა მიტარბი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [პატარა ცემი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/patara-tsemi): პატარა ცემი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [რველი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/rveli): რველი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სადგერი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/sadgeri): სადგერი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [საკირე](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/sakire): საკირე არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ტაბაწყური](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tabatsquri): ტაბაწყური არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ტაძრისი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tadzrisi): ტაძრისი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ტბა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tba): ტბა არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ტიმოთესუბანი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/timotesubani): ტიმოთესუბანი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ქვაბისხევი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/kvabiskhevi): ქვაბისხევი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ყვიბისი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/qvibisi): ყვიბისი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჩითახევი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/chitakhevi): ჩითახევი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ცემი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tsemi): ცემი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ციხისჯვარი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tsikhisjvari): ციხისჯვარი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [წაღვერი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tsaghveri): წაღვერი არის დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [წინუბანი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/tsinubani): წინუბანი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭიხარულა](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/chikharula): ჭიხარულა არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭობისხევი](https://explore-georgia.ge/ka/samtskhe-javakheti/borjomis-municipaliteti/chobiskhevi): ჭობისხევი არის სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/municipalitetebi/borjomis-municipaliteti)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/municipalitetebi/borjomis-municipaliteti)