# გაგრის მუნიციპალიტეტი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/municipalitetebi/gagris-municipaliteti
- Type: municipality
- Region: აფხაზეთი
- Status: currently outside the control of the Georgian government

## ისტორია

გაგრის მუნიციპალიტეტი საქართველოს **აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის** უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთში, **შავი ზღვის** სანაპიროზე მდებარეობს, სადაც გაგრის ქედის მთები თითქმის ზღვამდე ეშვება. ცენტრია საკურორტო ქალაქი **გაგრა**. მუნიციპალიტეტი **ფსოუდან**, რომელიც რუსეთთან საზღვრის უდიდეს ნაწილს ქმნის, **ბზიფის** დაბლობამდე და **ბიჭვინთის** კონცხამდე იჭიმება. საქართველოს კანონმდებლობით, ტერიტორია 1992–1993 წლების ომის შემდეგ ოკუპირებულია და საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს მიღმაა.

სანაპირო ანტიკური ხანიდან არის დასახლებული. გაგრიდან დაახლოებით 21 კმ-ში მდებარეობს **ბიჭვინთა** — ძველი **პიტიუნტი**, ბერძნული, შემდეგ კი რომაული სიმაგრე, რომელსაც სტრაბონი მოიხსენიებს; მისი ეპისკოპოსი სტრატოფილე **325 წელს** ნიკეის კრებაში მონაწილეობდა. შუა საუკუნეებში ბიჭვინთა მნიშვნელოვან საეკლესიო ცენტრად იქცა, მისი **ტაძარი**, X საუკუნის ბოლოს აგებული და მეფე ბაგრატ III-ს მიწერილი, რეგიონის ერთ-ერთი უდიდესი შუასაუკუნეების ტაძარია. კონცხის გასწვრივ დაახლოებით 7 კმ-ზე რელიქტური ფიჭვნარი იჭიმება.

სახელი გაგრა XIII საუკუნის ვენეციურ რუკებზე გვხვდება, XIV საუკუნეში კი გაგრა შუასაუკუნეების ქართული ნავსადგური იყო. ქალაქში შემორჩენილია **აბაათას ციხე** (IV–V სს.) და VI საუკუნის **გაგრის ეკლესია**, რომელიც 1902 წელს აღადგინეს და 1903 წელს წმინდა იპატის სახელზე აკურთხეს. XX საუკუნის დასაწყისში **ოლდენბურგის პრინცმა ალექსანდრემ** აქ კლიმატური კურორტი დააარსა პარკით, სასახლითა და სასტუმროებით, რამაც გაგრა შავიზღვისპირეთის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ კურორტად აქცია.

გაგრა მძიმედ დაზარალდა **აფხაზეთის ომში (1992–1993)**: 1992 წლის ოქტომბერში ქალაქი აფხაზმა სეპარატისტებმა აიღეს და ეთნიკური ქართველი მოსახლეობა განდევნეს. მას შემდეგ ტერიტორია ოკუპირებულია; საერთაშორისო საზოგადოება, მათ შორის ევროკავშირი და გაეროს გენერალური ასამბლეა, მხარს უჭერს საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას და დევნილთა დაბრუნების უფლებას.

ვიზიტის შესახებ: „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონის მიხედვით, აფხაზეთში შესვლა მხოლოდ ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის მხრიდან არის დაშვებული და გადაკვეთა ამჟამად შეზღუდულია; ბევრი ქვეყანა რეგიონში მოგზაურობისგან თავის შეკავებას ურჩევს. ეს გვერდი გაგრის ისტორიასა და მემკვიდრეობას საცნობაროდ წარმოგიდგენთ.

## FAQ

**1) სად მდებარეობს გაგრის მუნიციპალიტეტი?**
საქართველოს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჩრდილო-დასავლეთით, შავი ზღვის სანაპიროზე.

**2) რა სტატუსი აქვს ტერიტორიას?**
საქართველოს კანონმდებლობით ეს ოკუპირებული ტერიტორიაა, 1992–1993 წლებიდან საქართველოს ხელისუფლების კონტროლს მიღმა.

**3) რა არის ბიჭვინთა?**
ძველი პიტიუნტი, გაგრიდან დაახლოებით 21 კმ-ში, X საუკუნის ბოლოს აგებული ტაძრით.

**4) როდიდან მოიხსენიება გაგრა?**
სახელი XIII საუკუნის ვენეციურ რუკებზე გვხვდება.

**5) რა არის გაგრის ეკლესია?**
VI საუკუნის ეკლესია, 1902 წელს აღდგენილი და 1903 წელს წმინდა იპატის სახელზე ნაკურთხი.

**6) ვინ დააარსა გაგრის კურორტი?**
ოლდენბურგის პრინცმა ალექსანდრემ, XX საუკუნის დასაწყისში.

**7) რა არის აბაათას ციხე?**
IV–V საუკუნეების ციხე გაგრაში.

**8) რომელი მდინარე ქმნის საზღვარს რუსეთთან?**
მდინარე ფსოუ.

**9) შეიძლება თუ არა გაგრის მონახულება?**
შესვლა მხოლოდ ზუგდიდის მხრიდან არის დაშვებული და ამჟამად შეზღუდულია; ბევრი ქვეყანა მოგზაურობისგან თავის შეკავებას ურჩევს.

**10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?**
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ვებგვერდზე.

## წყაროები

- [Government of the Autonomous Republic of Abkhazia](https://abkhazia.gov.ge/)
- [Gagra (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Gagra)
- [Gagra — Georgian Encyclopedia](https://georgianencyclopedia.ge/en/form_eng/543)
- [Pitsunda Cathedral (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Pitsunda_Cathedral)
- [Bichvinta — Georgian Encyclopedia](https://georgianencyclopedia.ge/en/form_eng/571)
- [Law of Georgia on Occupied Territories](https://matsne.gov.ge/en/document/view/19132)

## Settlements

- [ათიძთა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/atidzta): ათიძთა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [აიბღა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/aibgha): აიბღა არის ნასოფლარი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ალახაძი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/alakhadzi): ალახაძი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ალპური](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/alpuri): ალპური არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [არასაძიხი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/arasadzikhi): არასაძიხი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [აყვარა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/aqvara): აყვარა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [აჩმარდა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/achmarda): აჩმარდა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [აციჯქვა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/atsijkva): აციჯქვა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბაღნარი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/baghnari): ბაღნარი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბზიფთა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/bzipta): ბზიფთა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბზიფი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/bzipi): ბზიფი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბიჭვინთა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/bichvinta): ბიჭვინთა არის დაბა გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გაგრაფსტა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/gagrapsta): გაგრაფსტა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [განთიადი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/gantiadi): განთიადი არის დაბა გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გრებეშოკი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/grebeshoki): გრებეშოკი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გრუზინსკოე-უშჩელიე](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/gruzinskoe-ushchelie): გრუზინსკოე-უშჩელიე არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დემერჩენცი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/demerchentsi): დემერჩენცი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ვაკე](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/vake): ვაკე არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ვაშლოვანი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/vashlovani): ვაშლოვანი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ველი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/veli): ველი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზეგანი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/zegani): ზეგანი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზემო ხევი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/zemo-khevi): ზემო ხევი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [იმერხევი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/imerkhevi): იმერხევი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [იფნარი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/ipnari): იფნარი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კლდეკარი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/kldekari): კლდეკარი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კლდიანი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/kldiani): კლდიანი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კოლხიდა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/kolkhida): კოლხიდა არის დაბა გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კულტუბანი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/kultubani): კულტუბანი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლესელიძე](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/leselidze): ლესელიძე არის დაბა გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლიძავა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/lidzava): ლიძავა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მენდელეევო](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/mendeleevo): მენდელეევო არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მეხადირი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/mekhadiri): მეხადირი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მიქელრიფში](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/mikelripshi): მიქელრიფში არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მუხნარი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/mukhnari): მუხნარი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ორეხოვო](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/orekhovo): ორეხოვო არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ოტრადნოე](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/otradnoe): ოტრადნოე არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [რაფიწა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/rapitsa): რაფიწა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სალმე](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/salme): სალმე არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სალხინო](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/salkhino): სალხინო არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სულევო](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/sulevo): სულევო არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [შაფრანოვო](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/shapranovo): შაფრანოვო არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჩანჩქერი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/chanchkeri): ჩანჩქერი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჩიგრიფში](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/chigripshi): ჩიგრიფში არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ცოდნისკარი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/tsodniskari): ცოდნისკარი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ძიხჩა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/dzikhcha): ძიხჩა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [წაბლიანი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/tsabliani): წაბლიანი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [წალკოტი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/tsalkoti): წალკოტი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ხაშუფსე](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/khashupse): ხაშუფსე არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ხეივანი](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/kheivani): ხეივანი არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ხოლოდნაია-რეჩკა](https://explore-georgia.ge/ka/afkhazeti/gagris-municipaliteti/kholodnaia-rechka): ხოლოდნაია-რეჩკა არის სოფელი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/municipalitetebi/gagris-municipaliteti)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/municipalitetebi/gagris-municipaliteti)