# გარდაბნის მუნიციპალიტეტი - URL: https://explore-georgia.ge/ka/municipalitetebi/gardabnis-municipaliteti - Type: municipality - Region: ქვემო ქართლი - Official website: https://gardabani.gov.ge ## ისტორია გარდაბნის მუნიციპალიტეტი **ქვემო ქართლის** რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, **მდინარე მტკვრის** გასწვრივ, თბილისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს; ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი **გარდაბანი** — თბილისიდან დაახლოებით 34 კმ-ში და რუსთავიდან 10 კმ-ში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 300 მ-ზე, გარდაბნის ველზე. მუნიციპალიტეტი 1000 კმ²-ზე მეტს მოიცავს: ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით გორაკ-ბორცვები და დაბალი მთებია, სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით კი ვაკე. ის ესაზღვრება თბილისსა და მცხეთას ჩრდილოეთით, საგარეჯოს აღმოსავლეთით, მარნეულსა და თეთრიწყაროს დასავლეთით, **აზერბაიჯანს** კი სამხრეთით. ლანდშაფტში ტბებიცაა, მათ შორის **კუმისი** და **ჯანდარა**. მხარე ბრინჯაოს ხანიდან არის დასახლებული. მისი უმნიშვნელოვანესი ისტორიული ძეგლია **მარტყოფის მონასტერი** ველის ჩრდილოეთით, მთებში, რომელსაც ტრადიცია VI საუკუნეში ასურელ მამას **წმინდა ანტონს** უკავშირებს. რუსთავის განადგურების შემდეგ რუსთაველმა ეპისკოპოსებმა კათედრა აქ **1265 წელს** გადმოიტანეს; მონასტერი თემურლენგის დროს გაძარცვეს, XVII საუკუნის ბოლოს გალავნით გაამაგრეს, მთავარი ეკლესია კი **1848–1855 წლებში** აღადგინეს. 1918 წელს აქ კათოლიკოსი კირიონ II გარდაიცვალა. მუნიციპალიტეტში შემორჩენილია **ნორიოს ღვთისმშობლის ეკლესია** და სხვა შუასაუკუნეების ეკლესიები და მონასტრები. ქალაქი გარდაბანი ადრე სოფელი **ყარაიაზი** იყო, რომელიც XIX საუკუნეში რუსეთის მმართველობისას ადმინისტრაციულ ცენტრად იქცა; **1883 წელს** აქ თბილისი–ბაქოს რკინიგზის სადგური გაიხსნა. **1947 წელს** მას გარდაბანი ეწოდა, ქალაქის სტატუსი კი **1969 წელს** მიიღო. XX საუკუნის 60-იან წლებში აქ დიდი თბოელექტროსადგურები აშენდა და გარდაბანი დღესაც საქართველოს მნიშვნელოვანი ენერგეტიკული ცენტრია. ბუნების მოყვარულებისთვის გარდაბანი სასიამოვნო სიურპრიზია. მტკვრის მარცხენა ნაპირზე მდებარე **გარდაბნის აღკვეთილი** (დაარსდა 1996 წელს) ვერხვის, ტირიფის, თელისა და მუხის იშვიათ ჭალის ტყეებს იცავს, სადაც ფრინველების მრავალი სახეობა და კავკასიური კეთილშობილი ირემი ბინადრობს. **კუმისის ტბა** მიგრირებადი ფრინველების მნიშვნელოვანი გაჩერებაა — აქ დაახლოებით 270 სახეობაა აღრიცხული, აზერბაიჯანის საზღვარზე მდებარე **ჯანდარის ტბა** კი ფრინველებზე დაკვირვებისა და თევზაობისთვის არის პოპულარული. მოგზაურისთვის გარდაბანი თბილისიდან ერთდღიანი მარშრუტისთვის კარგად გამოდგება: ინახულეთ მარტყოფის მონასტერი და მისი ხედები, დაათვალიერეთ აღკვეთილის ჭალის ტყე და დაასრულეთ ფრინველებზე დაკვირვებით კუმისზე ან ჯანდარაზე. ტბების მოსანახულებლად საუკეთესო დროა გაზაფხულისა და შემოდგომის მიგრაციის სეზონი. ## FAQ **1) სად მდებარეობს გარდაბნის მუნიციპალიტეტი?** ქვემო ქართლის აღმოსავლეთით, მდინარე მტკვრის გასწვრივ, თბილისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. **2) რომელია ადმინისტრაციული ცენტრი?** ქალაქი გარდაბანი, თბილისიდან დაახლოებით 34 კმ-ში და რუსთავიდან 10 კმ-ში. **3) რა ერქვა გარდაბანს ადრე?** ყარაიაზი; გარდაბანი 1947 წელს ეწოდა. **4) როდის მიიღო გარდაბანმა ქალაქის სტატუსი?** 1969 წელს. **5) მარტყოფის მონასტერი გარდაბნის მუნიციპალიტეტშია?** დიახ, სოფელ მარტყოფში; ის ასურელ მამას — წმინდა ანტონს უკავშირდება. **6) რას იცავს გარდაბნის აღკვეთილი?** ვერხვის, ტირიფის, თელისა და მუხის ჭალის ტყეებს, მდიდარს ფრინველებითა და კეთილშობილი ირმით. **7) რატომ არის მნიშვნელოვანი კუმისის ტბა?** ის მიგრირებადი ფრინველების მთავარი გაჩერებაა, დაახლოებით 270 აღრიცხული სახეობით. **8) სად არის ჯანდარის ტბა?** აზერბაიჯანის საზღვარზე; ცნობილია ფრინველებზე დაკვირვებითა და თევზაობით. **9) რით არის ცნობილი გარდაბანი მრეწველობაში?** თბოელექტროსადგურებით, რომლებიც XX საუკუნის 60-იანი წლებიდან აშენდა. **10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?** მუნიციპალიტეტის ოფიციალურ ვებგვერდზე. ## წყაროები - [Gardabani Municipality — official website](https://gardabani.gov.ge) - [Gardabani Municipality (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Gardabani_Municipality) - [Gardabani (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Gardabani) - [Martkopi Monastery (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Martkopi_Monastery) - [Gardabani Managed Reserve (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Gardabani_Managed_Reserve) - [Kumisi Lake (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Kumisi_Lake) - [Jandari Lake (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Jandari_Lake) ## Settlements - [ამბართაფა](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/ambartapa): ამბართაფა არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [აღთაქლა](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/aghtakla): აღთაქლა არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ახალი კუმისი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/akhali-kumisi): ახალი კუმისი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ახალი სამგორი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/akhali-samgori): ახალი სამგორი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ახალსოფელი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/akhalsopeli): ახალსოფელი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ახალშენი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/akhalsheni): ახალშენი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ახალწყალი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/akhaltsqali): ახალწყალი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ბირლიკი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/birliki): ბირლიკი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [გამარჯვება](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/gamarjveba): გამარჯვება არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [გამარჯვება 1](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/gamarjveba-1): გამარჯვება 1 არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ვაზიანი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/vaziani): ვაზიანი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ვახტანგისი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/vakhtangisi): ვახტანგისი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ზემო თელეთი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/zemo-teleti): ზემო თელეთი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ზემო ქვიშიანი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/zemo-kvishiani): ზემო ქვიშიანი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [თაზაქენდი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/tazakendi): თაზაქენდი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [თელეთი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/teleti): თელეთი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [კალინინო](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/kalinino): კალინინო არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [კრწანისი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/krtsanisi): კრწანისი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [კუმისი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/kumisi): კუმისი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ლემშვენიერა](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/lemshveniera): ლემშვენიერა არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [მარტყოფი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/martqopi): მარტყოფი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [მზიანეთი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/mzianeti): მზიანეთი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [მთისძირი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/mtisdziri): მთისძირი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [მუღანლო](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/mughanlo): მუღანლო არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [მუხრან-თელეთი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/mukhran-teleti): მუხრან-თელეთი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [მუხროვანი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/mukhrovani): მუხროვანი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ნაგები](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/nagebi): ნაგები არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ნაზარლო](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/nazarlo): ნაზარლო არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ნორიო](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/norio): ნორიო არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [სააკაძე](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/saakadze): სააკაძე არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [სართიჭალა](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/sartichala): სართიჭალა არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [საცხენისი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/satskhenisi): საცხენისი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ფოლადაანთკარი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/poladaantkari): ფოლადაანთკარი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ქესალო](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/kesalo): ქესალო არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ქვემო თელეთი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/kvemo-teleti): ქვემო თელეთი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ქვემო ქვიშიანი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/kvemo-kvishiani): ქვემო ქვიშიანი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ყარათაქლა](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/qaratakla): ყარათაქლა არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ყარაჯალარი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/qarajalari): ყარაჯალარი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [წალასყური](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/tsalasquri): წალასყური არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. - [ჯანდარი](https://explore-georgia.ge/ka/kvemo-kartli/gardabnis-municipaliteti/jandari): ჯანდარი არის სოფელი გარდაბნის მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე. ## This page in other languages - [English](https://explore-georgia.ge/en/municipalitetebi/gardabnis-municipaliteti) - [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/municipalitetebi/gardabnis-municipaliteti)