# წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/municipalitetebi/tsalenjikhis-municipaliteti
- Type: municipality
- Region: სამეგრელო-ზემო სვანეთი
- Official website: https://tsalenjikha.gov.ge

## ისტორია

წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი ბარის სამეგრელოს ჩრდილოეთ ნაწილში, **სამეგრელო-ზემო სვანეთის** რეგიონში, **ენგურისა** და **ჭანისწყლის** ხეობებში მდებარეობს; ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი **წალენჯიხა** — ზუგდიდიდან დაახლოებით 22 კმ-ში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 220 მ-ზე, ჭანისწყალზე. მუნიციპალიტეტი დაახლოებით 650 კმ²-ს მოიცავს და მთისწინეთიდან **ეგრისის ქედამდე** მაღლდება, სადაც ალპური მდელოები დაახლოებით 1900 მ-დან იწყება.

წალენჯიხა მნიშვნელოვანი დასახლება იყო ჯერ კიდევ X–XI საუკუნეებში, XIII–XIV საუკუნეებში კი სამეგრელოს მმართველების — **დადიანების** — რეზიდენცია გახდა; XIV საუკუნეში აქ საეპისკოპოსო კათედრა გადმოვიდა. ქალაქის სტატუსი წალენჯიხამ **1964 წელს** მიიღო.

მისი უდიდესი საგანძურია შუასაუკუნეების **მაცხოვრის ფერისცვალების საკათედრო ტაძარი**. მისი ინტერიერი მთავარ **ვამეყ I დადიანის** (1384–1396) დროს კონსტანტინოპოლელმა ბიზანტიელმა მხატვარმა **კირ მანუელ ევგენიკოსმა** მოხატა, რასაც იშვიათი ორენოვანი ბერძნულ-ქართული წარწერა ადასტურებს; დამატებითი მოხატულობა XVII საუკუნეში შესრულდა. ფრესკები საქართველოში გვიანბიზანტიური მხატვრობის საუკეთესო ნიმუშებს შორისაა. სხვა ძეგლებიდან აღსანიშნავია **ქაცხარის** ციხე და **ჯაგირის** ციხე-სიმაგრე.

მუნიციპალიტეტის ჩრდილოეთში, ქალაქ **ჯვართან** დგას **ენგურჰესის კაშხალი** — 271,5 მ სიმაღლის, მსოფლიოში ერთ-ერთი უმაღლესი ბეტონის თაღოვანი კაშხალი, აგებული 1961–1987 წლებში; მისი წყალსაცავი ენგურის ხეობის ზემოთ, სვანეთისკენ იჭიმება. მუნიციპალიტეტი ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობებითაც არის ცნობილი, როგორიცაა **მაღანის კანიონი**, **ინწირის** ჩანჩქერი ჩქვალერში, ენგურის კოშკის ხეობა და **სკურის** მინერალური წყაროები.

მოგზაურისთვის წალენჯიხა ზუგდიდიდან მარტივი გადახვევაა ან მესტიისკენ მიმავალ გზაზე გაჩერება: დატკბით ტაძრის ბიზანტიური ფრესკებით, ნახეთ ენგურჰესის კაშხალი და წყალსაცავი ჯვართან და დაათვალიერეთ ეგრისის მთისწინეთის კანიონები და ჩანჩქერები.

## FAQ

**1) სად მდებარეობს წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი?**
ბარის სამეგრელოს ჩრდილოეთით, ენგურისა და ჭანისწყლის ხეობებში.

**2) რომელია ადმინისტრაციული ცენტრი?**
ქალაქი წალენჯიხა, ზუგდიდიდან დაახლოებით 22 კმ-ში.

**3) როდის მიიღო წალენჯიხამ ქალაქის სტატუსი?**
1964 წელს.

**4) რით არის გამორჩეული წალენჯიხის ტაძარი?**
მისი ფრესკები XIV საუკუნის ბოლოს ბიზანტიელმა მხატვარმა კირ მანუელ ევგენიკოსმა შეასრულა.

**5) ვინ დაუკვეთა მოხატულობა?**
მთავარმა ვამეყ I დადიანმა (1384–1396).

**6) ენგურჰესის კაშხალი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტშია?**
დიახ, ქალაქ ჯვართან; მისი სიმაღლე 271,5 მ-ია და 1987 წელს დასრულდა.

**7) რა არის მაღანის კანიონი?**
ბუნებრივი კანიონი მუნიციპალიტეტში, პოპულარული მოკლე ლაშქრობებისთვის.

**8) რა არის სკური?**
მინერალური წყლის წყარო წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.

**9) როდის ცხოვრობდნენ დადიანები წალენჯიხაში?**
XIII–XIV საუკუნეებში.

**10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?**
მუნიციპალიტეტის ოფიციალურ ვებგვერდზე.

## წყაროები

- [Tsalenjikha Municipality — official website](https://tsalenjikha.gov.ge)
- [History — Tsalenjikha Municipality](https://tsalenjikha.gov.ge/history/)
- [Tsalenjikha Municipality (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Tsalenjikha_Municipality)
- [Tsalenjikha Cathedral (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Tsalenjikha_Cathedral)
- [Enguri Dam (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Enguri_Dam)
- [Tsalenjikha — Georgia Travel](https://georgia.travel/cities-towns/tsalenjikha)

## Settlements

- [ეწერი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/etseri): ეწერი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ეწერფერდი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/etserperdi): ეწერფერდი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზედა ლია](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/zeda-lia): ზედა ლია არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზედა მაზანდარა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/zeda-mazandara): ზედა მაზანდარა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgi...
- [ზედა საჩინო](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/zeda-sachino): ზედა საჩინო არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზ...
- [ზღვაია](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/zghvaia): ზღვაია არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კუხეში](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/kukheshi): კუხეში არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლარა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lara): ლარა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეთკანთი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/letkanti): ლეთკანთი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეკაკულე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lekakule): ლეკაკულე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეჟა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lezha): ლეჟა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლესალე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lesale): ლესალე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლექარდე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lekarde): ლექარდე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეღვინჯილე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/leghvinjile): ლეღვინჯილე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე...
- [ლეშამუგე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/leshamuge): ლეშამუგე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეძაძამიე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/ledzadzamie): ლეძაძამიე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეხარჩილე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lekharchile): ლეხარჩილე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეჯოლიხე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lejolikhe): ლეჯოლიხე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლია](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lia): ლია არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლუღერა-სამცაცხვი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/lughera-samtsatskhvi): ლუღერა-სამცაცხვი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Geor...
- [მახარია](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/makharia): მახარია არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მედანი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/medani): მედანი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მიქავა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/mikava): მიქავა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მუჟავა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/muzhava): მუჟავა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნაგურუ](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/naguru): ნაგურუ არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნაკა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/naka): ნაკა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნაკიფუ](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/nakipu): ნაკიფუ არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნანჯარუ](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/nanjaru): ნანჯარუ არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნაშამგუ](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/nashamgu): ნაშამგუ არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ობუჯი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/obuji): ობუჯი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ოლორი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/olori): ოლორი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ოჭანე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/ochane): ოჭანე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [პალური](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/paluri): პალური არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სამესხიო](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/sameskhio): სამესხიო არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [საჩინო](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/sachino): საჩინო არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ულურია](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/uluria): ულურია არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ფახულანი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/pakhulani): ფახულანი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ფოცხოეწერი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/potskhoetseri): ფოცხოეწერი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე...
- [ქალაღალი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/kalaghali): ქალაღალი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ქვედა მაზანდარა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/kveda-mazandara): ქვედა მაზანდარა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georg...
- [ჩქვალერი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/chkvaleri): ჩქვალერი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [წყოუში](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/tsqoushi): წყოუში არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭალე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/chale): ჭალე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭველე](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/chvele): ჭველე არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ხვითერი-საკალანდიო](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/khviteri-sakalandio): ხვითერი-საკალანდიო არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Ge...
- [ჯაღირა](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/jaghira): ჯაღირა არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჯგალი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/jgali): ჯგალი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჯვარი](https://explore-georgia.ge/ka/samegrelo-zemo-svaneti/tsalenjikhis-municipaliteti/jvari): ჯვარი არის სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო-ზემო სვანეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/municipalitetebi/tsalenjikhis-municipaliteti)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/municipalitetebi/tsalenjikhis-municipaliteti)