# წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/municipalitetebi/tskaltubos-municipaliteti
- Type: municipality
- Region: იმერეთი
- Official website: https://tskaltubo.gov.ge

## ისტორია

წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი ცენტრალურ **იმერეთში**, ქუთაისის უშუალოდ დასავლეთით მდებარეობს; ადმინისტრაციული ცენტრია საკურორტო ქალაქი **წყალტუბო**, ქუთაისიდან დაახლოებით 9 კმ-ში, ზღვის დონიდან დაახლოებით 98 მ-ზე. მუნიციპალიტეტი დაახლოებით **707 კმ²**-ს მოიცავს ვაკესა და ბორცვებზე; თავად ქალაქი ბორცვებით გარშემორტყმულ ოვალურ ქვაბულშია, სადაც მინერალური წყაროები ამოდის. ტერიტორიაზე **გუბისწყალი** და **წყალტუბო** მიედინება. წყალტუბო ესაზღვრება ქუთაისს აღმოსავლეთით, სამტრედიასა და ხონს დასავლეთით, ბაღდათსა და ვანს სამხრეთით, ტყიბულს კი აღმოსავლეთით.

მხარე პრეისტორიული ხანიდან არის დასახლებული: **თეთრ მღვიმეში** ნაპოვნი სპილენძის ისრისპირი, რომელიც ძვ. წ. V–IV ათასწლეულით თარიღდება, კავკასიაში ამ ტიპის ერთ-ერთ უძველეს იარაღად ითვლება. შუა საუკუნეების მემკვიდრეობიდან აღსანიშნავია **გეგუთის** — ქართველ მეფეთა სასახლის — ნანგრევები ქუთაისიდან დაახლოებით 7 კმ-ში, სამხრეთით, **დერჩის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ბაზილიკა** (VIII–IX სს.) და XI საუკუნის **ზარათის ეკლესია**. მუნიციპალიტეტში ასევე მოქმედებს მწერალ **ნიკო ლორთქიფანიძის** სახლ-მუზეუმი ჭუნეშში და მეცნიერ **გიორგი ახვლედიანის** სახლ-მუზეუმი დერჩში.

წყალტუბო თბილი **რადონ-კარბონატული მინერალური წყაროებით** (დაახლოებით 33–35°C) არის ცნობილი. ოფიციალურ ბალნეოლოგიურ კურორტად ის **1920 წელს** გამოცხადდა, კურორტის მშენებლობა 1926 წელს დაიწყო, XX საუკუნის 50-იანი წლების დასაწყისის გენგეგმამ კი ქალაქს დიდებული პარკი და სანატორიუმების არქიტექტურა შესძინა; ქალაქის სტატუსი წყალტუბომ **1953 წელს** მიიღო. საბჭოთა პერიოდში აქ 19 სანატორიუმი და ცხრა აბანო ფუნქციონირებდა, მათ შორის **მე-6 აბანო**, რომელიც 1950 წელს სტალინისთვის აშენდა. 1993 წლის შემდეგ ბევრ სანატორიუმში აფხაზეთიდან დევნილები შესახლდნენ, დღეს კი არაერთი ისტორიული შენობა რესტავრირდება.

წყალტუბო საქართველოს ყველაზე მონახულებადი ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობების კარიბჭეცაა. **პრომეთეს მღვიმე** სოფელ კუმისთავთან XX საუკუნის 80-იან წლებში იქნა შესწავლილი და ვიზიტორებისთვის **2011 წელს** ხელახლა გაიხსნა; დაახლოებით 11 კმ სიგრძის გასასვლელებიდან დაახლოებით 1,8 კმ და 22 დარბაზიდან ექვსი ღიაა სტუმრებისთვის. **1935 წელს** დაარსებული **სათაფლიას** ნაკრძალი იცავს კარსტულ მღვიმეს, **1933 წელს** აღმოჩენილ დინოზავრების ნაკვალევს და რელიქტურ კოლხურ ტყეს.

მოგზაურისთვის წყალტუბო კურორტულ დასვენებასა და ექსკურსიებს აერთიანებს. სტუმრებს შეუძლიათ ისტორიულ საკურორტო პარკში მინერალური წყლით მკურნალობა, ერთ დღეში პრომეთეს მღვიმისა და სათაფლიას მონახულება და გეგუთის ან ახლომდებარე ქუთაისის დათვალიერება. ცენტრალური მდებარეობა წყალტუბოს მთელი იმერეთის შესასწავლად მოსახერხებელ ბაზად აქცევს.

## FAQ

**1) სად მდებარეობს წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი?**
ცენტრალურ იმერეთში, ქუთაისის უშუალოდ დასავლეთით.

**2) რომელია ადმინისტრაციული ცენტრი?**
საკურორტო ქალაქი წყალტუბო, ქუთაისიდან დაახლოებით 9 კმ-ში.

**3) რით არის ცნობილი წყალტუბო?**
თბილი რადონ-კარბონატული მინერალური წყაროებით (დაახლოებით 33–35°C) და ისტორიული კურორტით.

**4) როდის გახდა წყალტუბო კურორტი?**
ოფიციალურ ბალნეოლოგიურ კურორტად 1920 წელს გამოცხადდა, ქალაქის სტატუსი კი 1953 წელს მიიღო.

**5) რა არის მე-6 აბანო?**
ისტორიული აბანო, რომელიც 1950 წელს სტალინისთვის აშენდა.

**6) პრომეთეს მღვიმე წყალტუბოს მუნიციპალიტეტშია?**
დიახ, სოფელ კუმისთავთან; მღვიმის დაახლოებით 1,8 კმ ღიაა ვიზიტორებისთვის.

**7) რისი ნახვა შეიძლება სათაფლიაში?**
კარსტული მღვიმის, 1933 წელს აღმოჩენილი დინოზავრების ნაკვალევისა და რელიქტური ტყის; ნაკრძალი 1935 წელს დაარსდა.

**8) რა არის გეგუთი?**
ქართველ მეფეთა შუასაუკუნეების სასახლის ნანგრევები ქუთაისიდან დაახლოებით 7 კმ-ში, სამხრეთით.

**9) რომელი ძველი ეკლესიებია?**
დერჩის წმ. იოანე ნათლისმცემლის ბაზილიკა (VIII–IX სს.) და ზარათის ეკლესია (XI ს.).

**10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?**
მუნიციპალიტეტის ოფიციალურ ვებგვერდზე — tskaltubo.gov.ge.

## წყაროები

- [Tskaltubo Municipality — official website](https://tskaltubo.gov.ge)
- [About Tskaltubo — Tskaltubo Municipality](https://tskaltubo.gov.ge/en/about-tskaltubo/)
- [Tskaltubo (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Tskaltubo)
- [Tsqaltubo Municipality (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Tsqaltubo_Municipality)
- [Prometheus Cave (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Prometheus_Cave)
- [Sataplia Strict Nature Reserve (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Sataplia_Strict_Nature_Reserve)
- [Geguti (Wikipedia)](https://en.wikipedia.org/wiki/Geguti)

## Settlements

- [ბანოჯა](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/banoja): ბანოჯა არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბენთქოულა](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/bentkoula): ბენთქოულა არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ბესიაური](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/besiauri): ბესიაური არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გეგუთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/geguti): გეგუთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გვიშტიბი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/gvishtibi): გვიშტიბი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გუბისწყალი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/gubistsqali): გუბისწყალი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გუმათი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/gumati): გუმათი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [გუმბრა](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/gumbra): გუმბრა არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დერჩი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/derchi): დერჩი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [დღნორისა](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/dghnorisa): დღნორისა არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ვანისჭალა](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/vanischala): ვანისჭალა არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზარათი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/zarati): ზარათი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზედა მესხეთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/zeda-meskheti): ზედა მესხეთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ზედა ონჭეიში](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/zeda-oncheishi): ზედა ონჭეიში არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [თერნალი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/ternali): თერნალი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [კუდოთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/kudoti): კუდოთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ლეხიდრისთავი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/lekhidristavi): ლეხიდრისთავი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მაღლაკი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/maghlaki): მაღლაკი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მექვენა](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/mekvena): მექვენა არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მეჩხერი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/mechkheri): მეჩხერი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მიწაწითელი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/mitsatsiteli): მიწაწითელი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [მუხიანი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/mukhiani): მუხიანი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნამოხვანი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/namokhvani): ნამოხვანი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ნოღა](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/nogha): ნოღა არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ოფურჩხეთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/opurchkheti): ოფურჩხეთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ოფშკვითი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/opshkviti): ოფშკვითი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [პატრიკეთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/patriketi): პატრიკეთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [პირველი წყალტუბო](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/pirveli-tsqaltubo): პირველი წყალტუბო არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჟონეთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/zhoneti): ჟონეთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [რიონი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/rioni): რიონი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [საყულია](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/saqulia): საყულია არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [საჩხეური](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/sachkheuri): საჩხეური არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [სორმონი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/sormoni): სორმონი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ტყაჩირი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/tqachiri): ტყაჩირი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [უკანეთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/ukaneti): უკანეთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ფარცხანაყანევი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/partskhanaqanevi): ფარცხანაყანევი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ქვედა მესხეთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/kveda-meskheti): ქვედა მესხეთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ქვედა ონჭეიში](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/kveda-oncheishi): ქვედა ონჭეიში არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ქვილიშორი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/kvilishori): ქვილიშორი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ქვიტირი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/kvitiri): ქვიტირი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ყუმისთავი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/qumistavi): ყუმისთავი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჩუნეში](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/chuneshi): ჩუნეში არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ცხუნკური](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/tskhunkuri): ცხუნკური არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭაშლეთი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/chashleti): ჭაშლეთი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჭოლევი](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/cholevi): ჭოლევი არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ხომული](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/khomuli): ხომული არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.
- [ჯიმასტარო](https://explore-georgia.ge/ka/imereti/tskaltubos-municipaliteti/jimastaro): ჯიმასტარო არის სოფელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, იმერეთში. იხილე მდებარეობა, ძირითადი ინფორმაცია და რუკა Explore Georgia-ზე.

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/municipalitetebi/tskaltubos-municipaliteti)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/municipalitetebi/tskaltubos-municipaliteti)