# ოზურგეთი
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/qalaqebi/ozurgeti
- Type: city
- Region: გურია
- Coordinates: 41.923028, 42.005028

## ოზურგეთი — ისტორია და ქალაქის განვითარება

ოზურგეთი არის **გურიის მხარის** ქალაქი და **ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი** დასავლეთ საქართველოში. ქალაქის მნიშვნელობა ორი ძირითადი ხაზით იკითხება: ერთი მხრივ, იგი საუკუნეების განმავლობაში ყალიბდებოდა როგორც **გურიის ადმინისტრაციული და სავაჭრო ცენტრი**, მეორე მხრივ კი XIX–XX საუკუნეებში მის ურბანულ სახეს მნიშვნელოვნად განსაზღვრავდა **იმპერიული/საბჭოთა ეპოქების ადმინისტრაციული პოლიტიკა**, ინფრასტრუქტურა და რეგიონული მეურნეობის პროფილი (მათ შორის — ჩაისა და ციტრუსის კულტურა, როგორც გურიის ფართო ეკონომიკური რეალობის ნაწილი).

### ადრეული ხსენებები და “გურიის ცენტრის” ჩამოყალიბება

ქართული ვიკიპედია ოზურგეთს წერილობით წყაროებში **1578 წლიდან** ახსენებს, რაც ქალაქის “დოკუმენტურ” ისტორიას მინიმუმ XVI საუკუნემდე წევს.
Georgia Travel-ის ოფიციალური ტექსტი კი ოზურგეთის უფრო გრძელ ქრონოლოგიაზე მიუთითებს: რეგიონში **ბრინჯაოს ხანამდეც** დასახლების კვალია, ხოლო ქალაქის შესახებ “თანამედროვე” წერილობითი ცნობები **XVI საუკუნიდან** მკაფიოდება.

შუა საუკუნეებისა და გვიანფეოდალური პერიოდის კონტექსტში, იგივე ოფიციალური წყარო ხაზს უსვამს, რომ ოზურგეთი საბოლოოდ იქცა **გურიის მიმზიდველ კომერციულ და ადმინისტრაციულ ცენტრად** — ეს არის ქალაქის “ძველი” როლი, რომელიც რეგიონულ ფუნქციას აძლიერებდა.

### ქალაქის სტატუსი XIX საუკუნეში

ქართულ ვიკიპედიაში ქალაქის “ამჟამინდელი სტატუსის” თარიღად მითითებულია **1846** (ქალაქის სტატუსთან/ადმინისტრაციულ ფორმალიზებასთან დაკავშირებული თარიღი).
რუსულ ვიკიპედიაში ქალაქის სტატუსად ნახსენებია **1840** წელი.
ამიტომ პრაქტიკულად სწორია ფორმულირება, რომ ოზურგეთმა ქალაქის სტატუსი მიიღო **XIX საუკუნის შუახანებში (1840-იან წლებში)** — რაც ამ რეგიონში ადმინისტრაციული ცენტრების გამყარების პერიოდს ემთხვევა.

### საბჭოთა ეპოქა: “მახარაძე” (1934–1989) და სახელის დაბრუნება

ოზურგეთის ურბანულ ბიოგრაფიაში ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ეპიზოდია საბჭოთა პერიოდის სახელწოდება **“მახარაძე”** — ქალაქი ასე მოიხსენიებოდა **1934–1989 წლებში**.
ინგლისურ ვიკიპედიაში დაზუსტებულია თარიღებიც: ოზურგეთს სახელწოდება **Makharadze** ეწოდა **1934 წლის 9 ივლისს**, ხოლო ისტორიული სახელი **Ozurgeti** დაუბრუნდა **1989 წლის 15 მაისს**.

ეს ცვლილება მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ “სახელის ამბად”: საბჭოთა ეპოქაში რეგიონული ცენტრების იდენტობა ხშირად სახელმწიფო/პარტიული სიმბოლიკით ფორმირდებოდა, ხოლო 1980-იანების ბოლოს ისტორიული სახელების დაბრუნება ადგილობრივი თვითმყოფადობის “დაბრუნების” ნიშნადაც იკითხება.

### ინფრასტრუქტურა და ურბანული ზრდის ლოგიკა: რკინიგზა და რეგიონული კავშირები

ინგლისურ ვიკიპედიაში აღნიშნულია, რომ **1923 წლის 26 დეკემბერს** ოზურგეთში გაიხსნა სარკინიგზო ხაზი, რომელმაც ქალაქი ქვეყნის დანარჩენ ნაწილთან დააკავშირა. ასეთი ინფრასტრუქტურა რეგიონული ცენტრისთვის ყოველთვის “ურბანულ კატალიზატორს” წარმოადგენს: აჩქარებს საქონლისა და ადამიანების მოძრაობას, ზრდის მომსახურებას და აძლიერებს ადმინისტრაციულ როლს.

### ოზურგეთი როგორც “გურიის კარიბჭე” მარშრუტებისთვის

დღეს ოზურგეთი ხშირად აღიქმება როგორც **გურიის მთავარი ქალაქი** და ბუნებრივი საწყისი წერტილი გურიის ლანდშაფტებისა და მეზობელი მიმართულებებისკენ: ქალაქის მნიშვნელობა სწორედ ამ “კვანძურ” რეგიონულ ფუნქციაშია — ადმინისტრაცია + მომსახურება + გადაადგილება.

---

### FAQ

**Q: ოზურგეთი როდიდან არის წყაროებში ნახსენები?**
A: ქართული ვიკიპედიის მიხედვით, **1578 წლიდან**.

**Q: ოზურგეთი როდის გახდა ქალაქი?**
A: წყაროებში სხვადასხვა თარიღია (1840 ან 1846), ამიტომ ზუსტია თქმა, რომ ქალაქის სტატუსი მიიღო **1840-იან წლებში**.

**Q: რატომ ერქვა ოზურგეთს “მახარაძე”?**
A: საბჭოთა პერიოდში (1934–1989) ქალაქს ერქვა **მახარაძე**, ფილიპე მახარაძის პატივსაცემად; სახელის დაბრუნება მოხდა 1989-ში.

**Q: რა როლი აქვს ინფრასტრუქტურას ქალაქის განვითარებაში?**
A: 1923 წელს რკინიგზის ხაზმა ქალაქი ქვეყნის სხვა ნაწილებთან დააკავშირა, რაც რეგიონული ცენტრის ზრდისთვის მნიშვნელოვანი ფაქტორია.

---

### წყაროები

**ენციკლოპედიური და ზოგადი მიმოხილვა**

- ქართ. ვიკიპედია — ოზურგეთი [https://ka.wikipedia.org/wiki/ოზურგეთი](https://ka.wikipedia.org/wiki/ოზურგეთი)

**ოფიციალური ტურისტული მიმოხილვა (რეგიონის სიღრმე; XVI ს.; კომერციული/ადმინისტრაციული ცენტრი)**

- Georgia Travel (Official) — Ozurgeti [https://georgia.travel/cities-towns/ozurgeti](https://georgia.travel/cities-towns/ozurgeti)

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/qalaqebi/ozurgeti)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/qalaqebi/ozurgeti)