# საგარეჯო
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/qalaqebi/sagarejo
- Type: city
- Region: კახეთი
- Coordinates: 41.736944, 45.325833

## საგარეჯო — ისტორია და ქალაქის განვითარება

საგარეჯო არის **კახეთის** ქალაქი და **საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი**. იგი მდებარეობს **გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე**, **მდინარე თვალთხევის** ნაპირას, და თბილისიდან დაახლოებით **58 კმ**-ითაა დაშორებული. ეს მდებარეობა ქალაქს აძლევს ორმაგ როლს: ერთი მხრივ — **თბილისიდან კახეთში მიმავალი გზის** ბუნებრივ გაჩერებად, მეორე მხრივ კი — **გარექახეთისა და იორის ზეგნის** მიმართულებების „კარიბჭედ“.
(ადგილმდებარეობა/დისტანცია: )

### ისტორიული კონტექსტი: გარექახეთი და გზების ლოგიკა

საგარეჯოს ისტორიის გასაგებად მნიშვნელოვანია ფართო რეგიონული ჩარჩო — **გარექახეთი**, სადაც საუკუნეების განმავლობაში გადაიკვეთა სავაჭრო/სამხედრო გზები, სოფლის მეურნეობა და სასაზღვრო სივრცეების პოლიტიკა. ოფიციალურ მუნიციპალურ ისტორიულ მიმოხილვაში ხაზგასმულია, რომ საგარეჯოს სამოურაომ მნიშვნელოვანი აღმავლობა **XVII საუკუნის მეორე ნახევრიდან** განიცადა: სწორედ ამ დროს დაიწყო შაჰ-აბასის ლაშქრობებით დაზიანებული გარექახეთის **აღდგენა და ხელახალი ათვისება**, რაც დასახლებების ზრდას და ადმინისტრაციული ცენტრების გამტკიცებას უწყობდა ხელს.

### საკულტო და ისტორიული გარემო: ეკლესია-მონასტრები და ძველი სიმაგრეები

საგარეჯოს იდენტობა მხოლოდ ქალაქის ბირთვზე არ დგას — მის გარშემო თავმოყრილია კახეთის ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი ისტორიულ-კულტურული ლანდშაფტი. Georgia Travel (ოფიციალური) საგარეჯოს აღწერს როგორც მიმართულებას, სადაც თბილისიდან გზადაც კი ხშირად ხვდები **ციხესიმაგრეებსა და ეკლესია-მონასტრებს**, რომლებიც „უძველეს ისტორიას მოგითხრობენ“.
მუნიციპალიტეტის მასშტაბით განსაკუთრებულად გამორჩეულია **დავითგარეჯის მონასტერთა კომპლექსი** (VI საუკუნის I ნახევარი — ასურელ მამა დავითის სახელთან დაკავშირებული), ასევე **ნინოწმინდის მონასტრის კომპლექსი** და სხვა ძეგლები.

### ადმინისტრაციული სტატუსი და „ქალაქის“ ფორმირება (1961–1962)

საგარეჯოს თანამედროვე ქალაქურობის ფორმირება და სტატუსი საბჭოთა ეპოქის ადმინისტრაციულ ცვლილებებს უკავშირდება. რუსულენოვანი ენციკლოპედიური შეჯამება მიუთითებს, რომ **1961 წლის 26 იანვარს** დასახლებამ მიიღო **ქალაქის ტიპის დასახლების** სტატუსი, ხოლო **1962 წლიდან** ოფიციალურად ფიქსირდება როგორც **ქალაქი**.
ინგლისურენოვან წყაროში ასევე ჩანს, რომ **ქალაქად ჩამოყალიბების წელი 1962**-ია (Town established: 1962).
ეს ეტაპი ხშირად აღიქმება როგორც გარდამტეხი: ადმინისტრაციული ცენტრის ფუნქცია გამყარდა, ხოლო ინფრასტრუქტურა (გზა/სერვისები/საზოგადოებრივი დაწესებულებები) ქალაქურ მასშტაბზე გადავიდა.

### ქალაქი დღეს: „კახეთის კარიბჭე“ და ბუნების/კულტურის მარშრუტების ბაზა

თანამედროვე საგარეჯო პრაქტიკულად მუშაობს როგორც **მარშრუტების ბაზა**: აქედან ერთ ხაზზე იშლება გზა **დავითგარეჯისკენ**, მეორე ხაზზე — **გომბორის მიმართულებები** და ტყიანი ზონა. მუნიციპალიტეტის აღწერებში/მიმოხილვებში ასევე გვხვდება **მარიმჯვრის** დაცული ბუნებრივი ტერიტორია (სახელმწიფო ნაკრძალი) და სხვა ლოკაციები, რაც საგარეჯოს „ქალაქი + ბუნება“ ფორმულას ამყარებს.

---

### FAQ

**Q: სად მდებარეობს საგარეჯო?**
A: გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, მდინარე თვალთხევის ნაპირას; თბილისიდან დაახლოებით 58 კმ.

**Q: საგარეჯომ როდის მიიღო ქალაქის სტატუსი?**
A: 1962 წლიდან ქალაქად ითვლება; 1961 წლის 26 იანვარს ჰქონდა ქალაქის ტიპის დასახლების სტატუსი.

**Q: რას უკავშირდება საგარეჯოს ისტორიული აღმავლობა XVII საუკუნეში?**
A: მუნიციპალიტეტის ოფიციალურ ისტორიაში აღნიშნულია, რომ XVII ს. მეორე ნახევრიდან დაიწყო შაჰ-აბასის ლაშქრობებით დაზიანებული გარექახეთის აღდგენა/ხელახალი ათვისება, რაც ზრდას უწყობდა ხელს.

**Q: რა მთავარი ღირსშესანიშნაობებია მუნიციპალიტეტში?**
A: დავითგარეჯის მონასტერთა კომპლექსი, ნინოწმინდის მონასტრის კომპლექსი და სხვ.

---

### წყაროები

**ენციკლოპედიური და ზოგადი მიმოხილვა**

- ქართ. ვიკიპედია — საგარეჯო [https://ka.wikipedia.org/wiki/საგარეჯო](https://ka.wikipedia.org/wiki/საგარეჯო)
- Georgia Travel (Official, KA) — საგარეჯო (მდებარეობა, 58 კმ, გზის კონტექსტი) [https://georgia.travel/ka/ქალაქები/საგარეჯო](https://georgia.travel/ka/ქალაქები/საგარეჯო)

**ოფიციალური ადგილობრივი ისტორია (გარექახეთი; XVII ს. აღდგენა)**

- Sagarejo Municipality (KA) — ისტორია [https://sagarejo.gov.ge/ge/istoria](https://sagarejo.gov.ge/ge/istoria)

**კულტურული/რეგიონული კონტექსტი (დავითგარეჯა; ნინოწმინდა; დაცული სივრცეები)**

- Wikipedia (EN) — Sagarejo Municipality (David Gareja, Ninotsminda, Mariamjvari) [https://en.wikipedia.org/wiki/Sagarejo_Municipality](https://en.wikipedia.org/wiki/Sagarejo_Municipality)

**ქალაქის სტატუსი (1961–1962)**

- Википедия (RU) — Сагареджо (1961; 1962) [https://ru.wikipedia.org/wiki/Сагареджо](https://ru.wikipedia.org/wiki/Сагареджо)
- Wikipedia (EN) — Sagarejo (Established: 1962) [https://en.wikipedia.org/wiki/Sagarejo](https://en.wikipedia.org/wiki/Sagarejo)

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/qalaqebi/sagarejo)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/qalaqebi/sagarejo)