# კეცხოველის ქუჩა
- URL: https://explore-georgia.ge/ka/tbilisi/gldani/zahesi/ketskhovelis-qucha
- Type: street
- District: გლდანი
- City: თბილისი
- Coordinates: 41.8234, 44.7539

## მიმოხილვა

**კეცხოველის ქუჩა** — საცხოვრებელი ქუჩა თბილისის ჩრდილო-დასავლეთ განაპირას, **გლდანის რაიონში, ზაჰესის დასახლებაში**. OpenStreetMap-ის (OSM) მონაცემებით მისი სიგრძე დაახლოებით 580 მ-ია. ქუჩა **თავისუფლების ქუჩას** **მიხეილ წინამძღვრიშვილის ქუჩასთან** აკავშირებს.

OSM-ში ქუჩა **ნიკო კეცხოველის** სახელით არის დატანილი (ჩანაწერში გვარი „კვცხოველის“ ფორმით წერია, რაც, სავარაუდოდ, ბეჭდვის შეცდომაა). ნიკო კეცხოველი (1897–1982) — ქართველი ბოტანიკოსი, მწერალი და აკადემიკოსი. ქუჩის სახელდების ოფიციალური დოკუმენტი საკანონმდებლო მაცნეში ვერ მოვიძიეთ, ამიტომ სახელდების თარიღი უცნობია.

## მდებარეობა

ქალაქის ოფიციალურ დოკუმენტებში ეს ტერიტორია ასე მოიხსენიება: „ქალაქ თბილისში, გლდანის რაიონში, ზაჰესის დასახლებაში“. მაგალითად, საკრებულოს 2024 წლის 24 მაისის განკარგულებით ზაჰესის ავჭალის ქუჩას გრიგოლ ხანძთელის სახელი მიენიჭა. 2006 წლის ოფიციალურ დოკუმენტში ზაჰესი ჯერ კიდევ „მცხეთის რაიონის დაბად“ იხსენიება.

OSM-ის მიხედვით ქუჩა იწყება აღმოსავლეთით, თავისუფლების ქუჩასთან (დაახლ. 41,8236° ჩ. გ., 44,7570° ა. გ.). შემდეგ დასავლეთისკენ მიემართება და შუა ნაწილში თავისუფლების ქუჩას კიდევ ერთხელ ხვდება. მთავრდება მიხეილ წინამძღვრიშვილის ქუჩასთან (დაახლ. 41,8231° ჩ. გ., 44,7509° ა. გ.). OSM-ში ის მონიშნულია, როგორც საცხოვრებელი ქუჩა, სიგრძით **დაახლოებით 577 მ**. ქუჩის შუა წერტილის მიახლოებითი კოორდინატებია 41,8234° ჩ. გ., 44,7539° ა. გ.

ზაჰესში მეტროსადგური არ არის. OSM-ის კოორდინატებით, უახლოესი სადგური „ახმეტელის თეატრი“ ქუჩიდან დაახლოებით 6,2 კმ-შია პირდაპირი ხაზით.

## სახელწოდება: ნიკო კეცხოველი

ქართული ვიკიპედიისა და ენციკლოპედია „საქართველოს“ მიხედვით, **ნიკოლოზ (ნიკო) კეცხოველი** დაიბადა 1897 წლის 26 დეკემბერს, სოფელ ტყვიავში (ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი). გარდაიცვალა 1982 წელს თბილისში. ის იყო ბოტანიკოსი, მწერალი და საზოგადო მოღვაწე, საქართველოში ბოტანიკური სკოლის ერთ-ერთი დამაარსებელი.

1926 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაამთავრა. 1937 წელს გახდა ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი და პროფესორი. 1941 წლიდან იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი და ამ აკადემიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. 1943–1945 წლებში აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი იყო, 1945–1952 წლებში კი — თსუ-ის რექტორი. 1963 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტს, რომელიც დღეს მის სახელს ატარებს.

კეცხოველი ლიტერატურული ნარკვევების, ნოველებისა და მოთხრობების ავტორიცაა („თოვლიან მთებში“, 1927; „ცხრათვალა მზის ქვეშ“, 1968; „მეცხრე მთაც გადავიარე“, 1976). ის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატია.

OSM-ში ნიკო კეცხოველის სახელობის ქუჩა თბილისში კიდევ ორ ადგილას არის დატანილი: გლდანის რაიონის ცენტრალურ მიკრორაიონებში და კოჯორში (მთაწმინდის რაიონი).

## ზაჰესი

დასახლების სახელწოდება ემთხვევა **ზემო ავჭალის ჰიდროელექტროსადგურის** შემოკლებულ სახელს — „ზაჰესი“. ქართული ვიკიპედიის მიხედვით, ეს საქართველოში პირველი მძლავრი ჰიდროელექტროსადგურია. ის მტკვარზე აშენდა, მტკვრისა და არაგვის შესართავთან ახლოს. ჰესის პირველი რიგი 1927 წლის 9 აპრილს შევიდა ექსპლუატაციაში.

## ახლომდებარე ადგილები

- **№208 საჯარო სკოლა** — OSM-ის მიხედვით, ქუჩის აღმოსავლეთ ბოლოდან დაახლოებით 0,1 კმ-ში პირდაპირი ხაზით.
- **წმ. ნექტარიოს პენტაპოლელის ეკლესია** — OSM-ის მიხედვით, ქუჩის შუა წერტილიდან დაახლოებით 0,4 კმ-ში პირდაპირი ხაზით.
- **ზემო ავჭალის ჰესი (ზაჰესი)** — მტკვარზე, მტკვრისა და არაგვის შესართავთან ახლოს.

## ხშირად დასმული კითხვები

**1) სად მდებარეობს კეცხოველის ქუჩა?**
თბილისში, გლდანის რაიონში, ზაჰესის დასახლებაში — ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთ განაპირას.

**2) რა სიგრძისაა ქუჩა?**
OpenStreetMap-ის მიხედვით, დაახლოებით 577 მ.

**3) რომელ ქუჩებს აკავშირებს?**
აღმოსავლეთით თავისუფლების ქუჩას, დასავლეთით — მიხეილ წინამძღვრიშვილის ქუჩას. შუა ნაწილში თავისუფლების ქუჩას კიდევ ერთხელ ხვდება.

**4) ვის სახელს ატარებს ქუჩა?**
OpenStreetMap-ში ქუჩა ნიკო კეცხოველის სახელით არის დატანილი. სახელდების ოფიციალური დოკუმენტი ვერ მოვიძიეთ.

**5) ვინ იყო ნიკო კეცხოველი?**
ქართველი ბოტანიკოსი, მწერალი და აკადემიკოსი (1897–1982). იყო თსუ-ის რექტორი (1945–1952) და ბოტანიკის ინსტიტუტის დირექტორი (1963 წლიდან).

**6) რომელ ინსტიტუტს ჰქვია ნიკო კეცხოველის სახელი?**
საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტს, რომელსაც ის 1963 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა.

**7) არის თბილისში სხვა კეცხოველის ქუჩა?**
დიახ. OpenStreetMap-ში ნიკო კეცხოველის ქუჩა დატანილია გლდანის ცენტრალურ მიკრორაიონებშიც და კოჯორშიც.

**8) რომელი მეტროსადგურია უახლოესი?**
ზაჰესში მეტრო არ არის. უახლოესი სადგური „ახმეტელის თეატრი“ დაახლოებით 6,2 კმ-შია პირდაპირი ხაზით.

**9) საიდან მომდინარეობს სახელი „ზაჰესი“?**
ეს ზემო ავჭალის ჰიდროელექტროსადგურის შემოკლებული სახელია. ჰესის პირველი რიგი 1927 წელს ამოქმედდა.

**10) რა არის ქუჩის მახლობლად?**
№208 საჯარო სკოლა (დაახლ. 0,1 კმ) და წმ. ნექტარიოს პენტაპოლელის ეკლესია (დაახლ. 0,4 კმ), ორივე პირდაპირი ხაზით.

## წყაროები

- [ნიკო კეცხოველის ქუჩა, ზაჰესი — OpenStreetMap (ქუჩის ხაზი, სიგრძე, კვეთები; №208 სკოლისა და ეკლესიის მდებარეობა)](https://www.openstreetmap.org/way/61741190)
- [ნიკო კეცხოველი — ვიკიპედია](https://ka.wikipedia.org/wiki/ნიკო_კეცხოველი)
- ენციკლოპედია „საქართველო“ — სტატია „კეცხოველი ნიკოლოზ“ (georgianencyclopedia.ge).
- [ნიკო კეცხოველის სახელობის ბოტანიკის ინსტიტუტის შენობის შესახებ დოკუმენტი — საკანონმდებლო მაცნე](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/2094388)
- [თბილისის საკრებულოს 2024 წლის 24 მაისის განკარგულება (ზაჰესის ავჭალის ქუჩისთვის გრიგოლ ხანძთელის სახელის მინიჭება) — საკანონმდებლო მაცნე](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/6185546)
- [2006 წლის 6 ოქტომბრის დოკუმენტი (მცხეთის რაიონის დაბა ზაჰესის სამუსიკო სკოლის შესახებ) — საკანონმდებლო მაცნე](https://matsne.gov.ge/ka/document/view/1410399)
- [ზემო ავჭალის ჰიდროელექტროსადგური — ვიკიპედია](https://ka.wikipedia.org/wiki/ზემო_ავჭალის_ჰიდროელექტროსადგური)

## This page in other languages

- [English](https://explore-georgia.ge/en/tbilisi/gldani/zahesi/ketskhovelis-qucha)
- [Russian](https://explore-georgia.ge/ru/tbilisi/gldani/zahesi/ketskhovelis-qucha)