ლუკა ასათიანის ქუჩა

მიმოხილვა

ლუკა ასათიანის ქუჩა — ქუჩა ბათუმში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. ქუჩა სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისკენ მიემართება — მამია ვარშანიძის ქუჩიდან შოთა რუსთაველის ქუჩამდე. OpenStreetMap-ის (OSM) მონაცემებით, მისი სიგრძე დაახლოებით 2,15 კმ-ია.

ქუჩის ჩრდილოეთი ნაწილი, ილია ჭავჭავაძის ქუჩიდან რუსთაველის ქუჩამდე (დაახლოებით 775 მ), ძველ ბათუმში მდებარეობს; სამხრეთი ნაწილები ბაგრატიონი I-სა და ჯავახიშვილის უბნებს მიეკუთვნება. ქუჩა ატარებს ლუკა ასათიანის (1836–1901) სახელს — ბათუმის პირველი არჩეული ქალაქისთავისა.

მდებარეობა

ქუჩის სამხრეთი ბოლო მამია ვარშანიძის ქუჩაზეა (დაახლოებით 41,6341° ჩ. გ., 41,6446° ა. გ.), ჩრდილოეთი — შოთა რუსთაველის ქუჩაზე (დაახლოებით 41,6511° ჩ. გ., 41,6327° ა. გ.). მთლიანი ქუჩის შუა წერტილი დაახლოებით 41,6427° ჩ. გ., 41,6388° ა. გ.-ზეა.

OSM-ის უბნების საზღვრების მიხედვით, ქუჩის პირველი დაახლოებით 440 მ, პეტრე ბაგრატიონის ქუჩამდე, ჯავახიშვილის უბანშია; შემდეგ ჭავჭავაძის ქუჩამდე (დაახლოებით 1,4 კმ-მდე) — ბაგრატიონი I-ში, ჭავჭავაძის ქუჩის ჩრდილოეთით კი — ძველ ბათუმში.

სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ ქუჩა კვეთს ან მას უერთდება: დემეტრე თავდადებულის შესახვევი, ურეხის შესახვევი, პეტრე ბაგრატიონის ქუჩა, გიორგი სააკაძის, დავით გურამიშვილის, ქაქუცა ჩოლოყაშვილის, აკადემიკოს მამია კომახიძის, ბესიკის, გიორგი ბრწყინვალის, ალექსანდრე პუშკინისა და ილია ჭავჭავაძის ქუჩები. ძველ ბათუმში — სტეფანე ზუბალაშვილის, ვახტანგ გორგასლის, ფარნავაზ მეფის, ზურაბ გორგილაძის, კოტე მარჯანიშვილის, მემედ აბაშიძისა და დავით კლდიაშვილის ქუჩები, ბოლოს კი შოთა რუსთაველის ქუჩა.

OSM-ში ქუჩის სამხრეთი და შუა ნაწილი ორზოლიან მესამეხარისხოვან (tertiary) გზადაა მონიშნული, ორივე მხარეს ტროტუარით. ჭავჭავაძის ქუჩის ჩრდილოეთით ქუჩის უმეტესი ნაწილი ცალმხრივია რუსთაველის ქუჩის მიმართულებით, ცალკე ველობილიკით; რამდენიმე მონაკვეთზე საფარი ქვაფენილია.

სახელწოდება

OSM-ში ქუჩის ყველა მონაკვეთი ეტიმოლოგიის ტეგით უკავშირდება Wikidata-ს ჩანაწერს Q16371864 — ლუკა ასათიანს. ქართული ვიკიპედიის მიხედვით, მადლიერმა მოქალაქეებმა მისი სახელი ქუთაისსა და ბათუმში ორ ქუჩას დაარქვეს. ქუჩისთვის სახელის მინიჭების თარიღი და ოფიციალური დოკუმენტი ვერ მოიძებნა.

ლუკა ასათიანი

ქართული ვიკიპედიისა და საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის მონაცემებით:

• დაიბადა 1836 წელს ქუთაისის მახლობლად, სოფელ ქვიტირში, აზნაურის ოჯახში. მუშაობდა ბაქოს საოლქო სასამართლოში, ქუთაისის საოლქო სასამართლოში და ერევნის გუბერნიის სამმართველოში.

• იყო ქუთაისის პირველი არჩეული ქალაქისთავი (1870-იანი წლების ბოლოდან).

• ბათუმის საქალაქო სათათბიროს პირველი არჩევნების (1894) შემდეგ, 1895 წლის 25 იანვარს, ბათუმის ქალაქისთავად აირჩიეს; 1898 წელს ხელახლა აირჩიეს.

• ქართული ვიკიპედიის მიხედვით, მისი მმართველობის დროს ბათუმში ჭაობები დააშრეს და სანიაღვრე არხები გაიყვანეს; მისი ინიციატივით დაიწყო ქალაქის საბჭოს შენობის მშენებლობა.

• გარდაიცვალა 1901 წელს ბათუმში; დაკრძალულია მშობლიურ ქვიტირში. 2013 წელს ბათუმში მისი ძეგლი გაიხსნა.

ქუჩასთან ახლოს

• ლუკა ასათიანის ბიუსტი — ზურაბ გორგილაძის ქუჩის კვეთასთან ახლოს, დაახლოებით 30 მ.

• ბათუმის მირქმის ტაძარი (ბაგრატიონი I) — დაახლოებით 50 მ.

• ხელოვნების მუზეუმი (ზურაბ გორგილაძის ქ. №8) — დაახლოებით 60 მ.

• ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული სახელმწიფო თეატრი — დაახლოებით 65 მ.

• ბათუმის საჯარო ბიბლიოთეკა — დაახლოებით 95 მ.

• ბათუმის სინაგოგა — დაახლოებით 100 მ.

• ღვთისმშობლის შობის სახელობის საკათედრო ტაძარი — დაახლოებით 140 მ.

• ილია ჭავჭავაძის სახელობის №1 საჯარო სკოლა — დაახლოებით 140 მ.

• ხარიტონ ახვლედიანის სახელობის აჭარის მუზეუმი — დაახლოებით 180 მ.

მანძილები პირდაპირი ხაზითაა, გამოთვლილი OSM-ის კოორდინატებით ქუჩის უახლოესი წერტილიდან.

ხშირად დასმული კითხვები

1) სად მდებარეობს ლუკა ასათიანის ქუჩა?
ბათუმში. ქუჩა მამია ვარშანიძის ქუჩიდან შოთა რუსთაველის ქუჩამდე მიდის; ჩრდილოეთი ნაწილი, ილია ჭავჭავაძის ქუჩიდან რუსთაველის ქუჩამდე, ძველ ბათუმშია.

2) რა სიგრძისაა ქუჩა?
OpenStreetMap-ის მონაცემებით მთლიანი ქუჩა დაახლოებით 2,15 კმ-ია, ძველი ბათუმის მონაკვეთი — დაახლოებით 775 მ.

3) რომელ უბნებს კვეთს ქუჩა?
OSM-ის საზღვრების მიხედვით — ჯავახიშვილს, ბაგრატიონი I-სა და ძველ ბათუმს.

4) ვის სახელს ატარებს ქუჩა?
ლუკა ასათიანს (1836–1901) — ქართველ საზოგადო მოღვაწეს, ქუთაისისა და ბათუმის პირველ არჩეულ ქალაქისთავს.

5) როდის იყო ლუკა ასათიანი ბათუმის ქალაქისთავი?
ქართული ვიკიპედიის მიხედვით, ქალაქისთავად 1895 წლის 25 იანვარს აირჩიეს და 1898 წელს ხელახლა აირჩიეს.

6) რომელ ქუჩებს კვეთს ძველ ბათუმში?
სტეფანე ზუბალაშვილის, ვახტანგ გორგასლის, ფარნავაზ მეფის, ზურაბ გორგილაძის, კოტე მარჯანიშვილის, მემედ აბაშიძისა და დავით კლდიაშვილის ქუჩებს.

7) ორმხრივია მოძრაობა?
OSM-ის მიხედვით, ჭავჭავაძის ქუჩის ჩრდილოეთით ქუჩის უმეტესი ნაწილი ცალმხრივია, რუსთაველის ქუჩის მიმართულებით; სამხრეთი ნაწილი ორზოლიანი მესამეხარისხოვანი გზაა.

8) არის თუ არა ქუჩაზე ლუკა ასათიანის ძეგლი?
OSM-ში ლუკა ასათიანის ბიუსტი ქუჩიდან დაახლოებით 30 მ-ში, ზურაბ გორგილაძის ქუჩის კვეთასთან ახლოსაა მონიშნული; ქართული ვიკიპედიის მიხედვით, ძეგლი 2013 წელს გაიხსნა.

9) რა არის ქუჩასთან ახლოს?
ხელოვნების მუზეუმი (~60 მ), თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა თეატრი (~65 მ), ბათუმის სინაგოგა (~100 მ) და ღვთისმშობლის შობის საკათედრო ტაძარი (~140 მ).

წყაროები

• ლუკა ასათიანის ქუჩა (ძველი ბათუმის მონაკვეთი) — OpenStreetMap

• ლუკა ასათიანის ქუჩა (ჩრდილოეთი ბოლო, რუსთაველის ქუჩასთან) — OpenStreetMap

• ლუკა ასათიანის ქუჩა (ბაგრატიონი I-ის მონაკვეთი) — OpenStreetMap

• ლუკა ასათიანის ქუჩა (ჯავახიშვილის მონაკვეთი) — OpenStreetMap

• ძველი ბათუმი (საზღვარი) — OpenStreetMap

• ბაგრატიონი I (საზღვარი) — OpenStreetMap

• ჯავახიშვილი (საზღვარი) — OpenStreetMap

• ლუკა ასათიანის ბიუსტი — OpenStreetMap

• ღვთისმშობლის შობის სახელობის საკათედრო ტაძარი — OpenStreetMap

• აჭარის ხელოვნების მუზეუმი — OpenStreetMap

• ბათუმის თოჯინებისა და მოზარდ მაყურებელთა თეატრი — OpenStreetMap

• ლუკა ასათიანი — ქართული ვიკიპედია

• ლუკა ნ. ასათიანი. ბათუმის ქალაქის თავი (1901) — ეროვნული ბიბლიოთეკა, „ივერიელი“

• ლუკა ასათიანი (Q16371864) — Wikidata