ფერმა

მიმოხილვა

ფერმა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ოკამის ადმინისტრაციულ ერთეულში. მდებარეობს მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე, მის ქვემო დინებაზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 580 მეტრზე. მუნიციპალიტეტის ცენტრიდან, ქალაქ კასპიდან, სოფელი დაახლოებით 22 კილომეტრითაა დაშორებული.

2014 წლის საყოველთაო აღწერით ფერმაში 1058 ადამიანი ცხოვრობდა. ეს ოკამის ადმინისტრაციული ერთეულის მეორე უდიდესი სოფელია — მეტი მცხოვრები მხოლოდ ერთეულის ცენტრს, ოკამს ჰყავს. აზერბაიჯანულენოვან წყაროებში სოფელი Fermer-ის სახელითაც მოიხსენიება.

მდებარეობა და ბუნება

სოფლის ცენტრის კოორდინატებია დაახლოებით 41°57′08″ ჩ. გ. და 44°31′10″ ა. გ. ფერმა ქსნის მარჯვენა, დასავლეთ ნაპირზეა გაშენებული. მდინარის მტკვართან შესართავამდე (41°51′46″ ჩ. გ., 44°33′44″ ა. გ.) პირდაპირი ხაზით დაახლოებით 10 კილომეტრია.

ქსანი მტკვრის მარცხენა შენაკადია: სიგრძე 84 კმ, აუზის ფართობი 885 კმ². სათავეს ყელის ვულკანურ ზეგანზე, ყელის ტბიდან (ზ. დ. 2914 მ) იღებს და ახალგორის, კასპისა და მცხეთის მუნიციპალიტეტებზე გაედინება. ზემო და შუა დინებაში ვიწრო ხეობა აქვს, მუხრანის ვაკეზე — ფართო.

მეზობელი სოფლები

• ჩანგილარი — სამხრეთით, პირდაპირი ხაზით დაახლოებით 1,3 კმ-ში; ასევე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე, ~580 მ სიმაღლეზე. 2014 წელს — 264 მცხოვრები.

• ოკამი — ადმინისტრაციული ერთეულის ცენტრი, ჩრდილო-დასავლეთით დაახლოებით 5 კმ-ში (ზ. დ. ~650 მ). 2014 წელს — 1401 მცხოვრები.

• თეზი — იმავე ადმინისტრაციული ერთეულის სოფელი. 2014 წელს — 738 მცხოვრები.

ადმინისტრაციული კუთვნილება

კასპის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 18 იანვრის №2 დადგენილებით ფერმა შედის ოკამის ადმინისტრაციულ ერთეულში, სოფლებთან — ოკამთან, ჩანგილართან და თეზთან ერთად. ერთეულის ცენტრი სოფელი ოკამია.

2014 წლის აღწერის დროს ოკამის თემში ასევე ითვლებოდა იგოეთი და მრგვალი ჭალა. თემის მთლიანი მოსახლეობა 4196 იყო, აქედან ფერმაზე დაახლოებით მეოთხედი (25%) მოდიოდა.

მოსახლეობა

საქართველოს მოსახლეობის საყოველთაო აღწერების მონაცემები:

• 2002 წელი — 1025 მცხოვრები (544 კაცი, 481 ქალი)

• 2014 წელი — 1058 მცხოვრები (553 კაცი, 505 ქალი)

ორ აღწერას შორის მოსახლეობა დაახლოებით 3%-ით გაიზარდა. 2014 წლის აღწერით მცხოვრებთა უმრავლესობა (968 ადამიანი, ~91,5%) აზერბაიჯანელია; სოფელში ასევე ცხოვრობენ ოსები (55) და ქართველები (33). მეზობელი ჩანგილარის მოსახლეობაც თითქმის მთლიანად (99,6%) აზერბაიჯანელია, ოკამსა და თეზში კი უმრავლესობა ქართველია.

განათლება

სოფელში საჯარო სკოლაა — სსიპ „კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფერმის საჯარო სკოლა“. მისი 2016 წლის ანგარიში გამოქვეყნებულია საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეზე (matsne.gov.ge). 2009 წლის ჟურნალისტური ცნობით სკოლაში 252 მოსწავლე სწავლობდა (160 ვაჟი და 92 გოგონა).

ახლომდებარე ღირსშესანიშნაობები

ოკამის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი სოფელ ოკამის ჩრდილოეთ განაპირას, ფერმიდან დაახლოებით 5 კმ-ში. თარიღდება XVIII–XIX საუკუნეებით. დარბაზული ეკლესიაა (12 × 7,6 მ), ნაგებია რიყის და ნატეხი ქვით. კამარაში, თაღებში, კარ-სარკმლის წირთხლებსა და ფასადის დეკორში აგურია გამოყენებული.

ხშირად დასმული კითხვები

1) სად მდებარეობს ფერმა?
შიდა ქართლში, კასპის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე, ქალაქ კასპიდან დაახლოებით 22 კმ-ში.

2) რა სიმაღლეზეა სოფელი?
ზღვის დონიდან დაახლოებით 580 მეტრზე.

3) რამდენი ადამიანი ცხოვრობს ფერმაში?
2014 წლის აღწერით — 1058 (2002 წელს — 1025).

4) რომელ ადმინისტრაციულ ერთეულს ეკუთვნის ფერმა?
ოკამის ადმინისტრაციულ ერთეულს, რომელშიც 2019 წლიდან შედის ოკამი, ფერმა, ჩანგილარი და თეზი.

5) რომელია უახლოესი სოფლები?
ჩანგილარი — სამხრეთით, დაახლოებით 1,3 კმ-ში; ოკამი — ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 5 კმ-ში (პირდაპირი ხაზით).

6) რა მდინარეზე დგას სოფელი?
ქსანზე — მტკვრის მარცხენა შენაკადზე (სიგრძე 84 კმ). ფერმა მის ქვემო დინებაზეა, მტკვართან შესართავიდან პირდაპირი ხაზით დაახლოებით 10 კმ-ში.

7) ვინ ცხოვრობს სოფელში?
2014 წლის აღწერით მცხოვრებთა დაახლოებით 91,5% აზერბაიჯანელია; ასევე ცხოვრობენ ოსები და ქართველები.

8) არის თუ არა სოფელში სკოლა?
დიახ — სსიპ „კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფერმის საჯარო სკოლა“. 2009 წლის ცნობით მასში 252 მოსწავლე სწავლობდა.

9) რისი ნახვა შეიძლება ახლოს?
ოკამის ღვთისმშობლის ეკლესია (XVIII–XIX სს.) — სოფელ ოკამში, ფერმიდან დაახლოებით 5 კმ-ში.

10) როგორ იწერება სოფლის სახელი ლათინურად?
Ferma. სტატისტიკურ ცხრილებში გვხვდება Perma, აზერბაიჯანულ წყაროებში — Fermer.

წყაროები

• კასპის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2019 წლის 18 იანვრის №2 დადგენილება — საკანონმდებლო მაცნე

• საქართველოს მოსახლეობის 2014 წლის აღწერა — ეთნიკური შემადგენლობა დასახლებების მიხედვით (საქსტატის მონაცემები)

• ფერმა (კასპის მუნიციპალიტეტი) — ვიკიპედია

• ქსანი — ვიკიპედია

• ჩანგილარი — ვიკიპედია

• ოკამი (კასპის მუნიციპალიტეტი) — ვიკიპედია

• ოკამის ღვთისმშობლის ეკლესია — ვიკიპედია

• სოფელ ფერმის საჯარო სკოლის 2016 წლის ანგარიში — საკანონმდებლო მაცნე

• „Oğlanlar məktəbə, qızlar ərə…“ — modern.az, 22.10.2009 (აზერბაიჯანულად)

• ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986, გვ. 266.