ჩანტლაძის ქუჩა

მიმოხილვა

თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისის სამგორის რაიონში, ორხევში (ადმინისტრაციული უბანი „ორხევი, აეროპორტი“). OpenStreetMap-ის (OSM) მონაცემებით, ქუჩა სამხრეთით კახეთის გზატკეცილიდან იწყება, ორხევის დასახლებას ჩრდილოეთისკენ კვეთს, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ უხვევს და თეთრიხევის დასახლებების გავლით დიდი ლილოს მიმართულებით გრძელდება.

OSM-ის მიხედვით, ქუჩის ძირითადი ხაზი დაახლოებით 4,4 კმ-ია, ხოლო ქუჩის სახელის მქონე ყველა მონაკვეთის (მათ შორის, კახეთის გზატკეცილთან მისასვლელების) ჯამური სიგრძე — დაახლოებით 4,7 კმ. ქუჩის უდიდესი ნაწილი OSM-ში მესამეხარისხოვან (tertiary) გზად არის აღნიშნული, აღმოსავლეთი ბოლო (დაახლოებით 1,5 კმ) — საცხოვრებელ ქუჩად. საფოსტო ინდექსია 0190. ინგლისურენოვანი ვიკიპედიის მიხედვით, ეს ორხევის ერთ-ერთი მთავარი ქუჩაა.

მდებარეობა

ქუჩის სამხრეთი ბოლო კახეთის გზატკეცილის კვანძთანაა (დაახლოებით 41,6880° ჩ. გ., 44,9226° ა. გ.). იქიდან დაახლოებით 0,4 კმ-ში ქუჩა ორხევის ხიდით (დაახლოებით 110 მ) კახეთის გზატკეცილის (ს 5) ძირითად სავალ ნაწილს ზემოდან კვეთს და ჩრდილოეთისკენ მიემართება. სამხრეთი ბოლოდან დაახლოებით 0,7–1 კმ-ში მას მერაბ კოსტავას, დავით კაკაბაძის, ალექსანდრე წუწუნავას, ივანე გოკიელისა და გიორგი მუხაძის ქუჩები უერთდება, დაახლოებით 1,05 კმ-ში კი — თენგიზ ჩანტლაძის ჩიხი.

დაახლოებით 1,3 კმ-ში ქუჩას კობა აბზიანიძის ქუჩა, 1,35 კმ-ში — სოსო ღვინიაშვილის ქუჩა, დაახლოებით 1,55 კმ-ში კი ალექსანდრე ქართველიშვილის ქუჩა და თენგიზ ჩანტლაძის I შესახვევი უერთდება. ამის შემდეგ ქუჩა მცირე ხიდით ქვემო მაგისტრალურ არხს კვეთს. შემდეგ მას ძმები სლოვინსკების (დაახლოებით 1,8 კმ), კაკლიანის (დაახლოებით 2,05 კმ) ქუჩები და სამგორის I შესახვევი (დაახლოებით 2,2 კმ) ხვდება.

ჩრდილოეთ ნაწილში ქუჩა აღმოსავლეთისკენ უხვევს და დაახლოებით 2,6 კმ-ში თეთრი ხევის ქუჩას კვეთს. აქედან აღმოსავლეთით მას თენგიზ ჩანტლაძის II შესახვევი, III და IV ჩიხები უერთდება, ბოლო, დაახლოებით 1,3 კმ-იანი მონაკვეთი კი თითქმის სწორი ხაზით აღმოსავლეთისკენ მიდის და დაახლოებით 41,7020° ჩ. გ., 44,9541° ა. გ.-ზე სრულდება. ძირითადი ხაზის შუა წერტილი დაახლოებით 41,7041° ჩ. გ., 44,9295° ა. გ.-ზეა.

OSM-ისა და Nominatim-ის მისამართების მონაცემებით, ქუჩის სამხრეთი და შუა ნაწილი ორხევის დასახლებას მიეკუთვნება, ჩრდილოეთი ნაწილი — თეთრიხევისა და თეთრიხევჰესის დასახლებებს; მთელი ქუჩა ადმინისტრაციულ უბანში „ორხევი, აეროპორტი“ მდებარეობს. ქალაქის საკრებულოს 2018 წლის განკარგულებაში ქუჩის გაგრძელება დიდ ლილოში მდებარედ არის მოხსენიებული. უახლოესი მეტროსადგური — „ვარკეთილი“ — ქუჩის სამხრეთი ბოლოდან დაახლოებით 4,3 კმ-შია, პირდაპირი ხაზით.

სახელწოდება და ისტორია

ინგლისურენოვანი ვიკიპედიის მიხედვით (რომელიც 2003 წლის გამოცემას „საქართველოს გეოგრაფია, ნაწილი II“ ეყრდნობა), 2001 წლამდე ქუჩას ელენე ახვლედიანის სახელი ერქვა; OSM-შიც ძველ სახელად „ახვლედიანის ქუჩაა“ მითითებული. თბილისის საკრებულოს გადაწყვეტილებები ქუჩის შემდგომ ცვლილებებს ადასტურებს:

• 2018 წლის 16 იანვარი (განკარგულება №7) — დიდ ლილოში თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩა გაგრძელდა, მასთან არსებულ უსახელო ჩიხებს კი თენგიზ ჩანტლაძის II, III და IV ჩიხების სახელი მიენიჭა.

• 2019 წლის 29 მარტი (განკარგულება №91) — ქუჩასთან არსებულ უსახელო შესახვევს თენგიზ ჩანტლაძის II შესახვევის სახელი მიენიჭა.

• 2023 წლის 21 ნოემბერი (განკარგულება №583) — თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩის ერთ მონაკვეთს აფხაზეთის ომში დაღუპული მებრძოლის, კობა აბზიანიძის სახელი მიენიჭა.

ოფიციალური დოკუმენტი, რომელიც მიუთითებს, ვის პატივსაცემად ეწოდა ქუჩას ეს სახელი, მოძიებული ვერ იქნა — ქუჩის სახელის მატარებელი პირი დადასტურებული არ არის. ქართულ ვიკიპედიაში არის სტატია ამავე სახელის მქონე მსახიობზე, თენგიზ ჩანტლაძეზე (1933–1988), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტზე (1982), რომელმაც 1962 წელს მინიატიურების თეატრი დააარსა; 1990 წელს თბილისის სატირისა და იუმორის სახელმწიფო თეატრს მისი სახელი მიეკუთვნა. თუმცა წყარო, რომელიც ქუჩას მას დაუკავშირებს, ვერ მოიძებნა.

ახლომდებარე ადგილები

• ორხევის ცენტრალური პარკი (თ. ჩანტლაძის ქ. 22) — დასახლების მთავარი რეკრეაციული სივრცე; პარკში დგას წმინდა ნინოს ეკლესია (დაახლოებით 100 მ).

• №156 საჯარო სკოლა (თ. ჩანტლაძის ქ. 28) — დაახლოებით 125 მ.

• ოთარ თაქთაქიშვილის სახელობის №19 ხელოვნების სკოლა — დაახლოებით 150 მ.

• №76 საბავშვო ბაგა-ბაღი — დაახლოებით 240 მ.

• თეთრიხევის პარკი — დაახლოებით 110 მ.

მანძილები გამოთვლილია OSM-ის კოორდინატებით, ქუჩის უახლოესი წერტილიდან, პირდაპირი ხაზით; მისამართები — ინგლისურენოვანი ვიკიპედიის მიხედვით.

ხშირად დასმული კითხვები

1) სად მდებარეობს თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩა?
თბილისის სამგორის რაიონში, ორხევში (უბანი „ორხევი, აეროპორტი“): კახეთის გზატკეცილიდან ჩრდილოეთისკენ, შემდეგ აღმოსავლეთისკენ, თეთრიხევის დასახლებების გავლით.

2) რა სიგრძისაა ქუჩა?
OSM-ის მონაცემებით, ძირითადი ხაზი დაახლოებით 4,4 კმ-ია, ქუჩის სახელის მქონე ყველა მონაკვეთის ჯამი — დაახლოებით 4,7 კმ.

3) რა ერქვა ქუჩას ადრე?
ინგლისურენოვანი ვიკიპედიის მიხედვით, 2001 წლამდე ქუჩას ელენე ახვლედიანის სახელი ერქვა; OSM-ში ძველ სახელად „ახვლედიანის ქუჩაა“ მითითებული.

4) ვის სახელს ატარებს ქუჩა?
ქუჩის სახელის მატარებელი პირი დადასტურებული არ არის — შესაბამისი ოფიციალური დოკუმენტი მოძიებული ვერ იქნა. ამავე სახელს ატარებდა მსახიობი თენგიზ ჩანტლაძე (1933–1988), მაგრამ ქუჩასთან მისი კავშირი წყაროთი არ დასტურდება.

5) რა ცვლილებები შევიდა ქუჩის სახელდებაში ბოლო წლებში?
2018 წელს ქუჩა დიდ ლილოში გაგრძელდა და II–IV ჩიხებს სახელი მიენიჭა; 2019 წელს – II შესახვევს; 2023 წელს ქუჩის ერთ მონაკვეთს კობა აბზიანიძის სახელი მიენიჭა.

6) რომელ ქუჩებს უკავშირდება?
კახეთის გზატკეცილს, მერაბ კოსტავას, დავით კაკაბაძის, ალექსანდრე წუწუნავას, ივანე გოკიელის, გიორგი მუხაძის, კობა აბზიანიძის, სოსო ღვინიაშვილის, ალექსანდრე ქართველიშვილის, ძმები სლოვინსკების, კაკლიანისა და თეთრი ხევის ქუჩებს.

7) რას კვეთს ქუჩა ხიდებით?
ორხევის ხიდით — კახეთის გზატკეცილის ძირითად სავალ ნაწილს, უფრო ჩრდილოეთით მცირე ხიდით — ქვემო მაგისტრალურ არხს.

8) რომელია უახლოესი მეტროსადგური?
„ვარკეთილი“ — ქუჩის სამხრეთი ბოლოდან დაახლოებით 4,3 კმ, პირდაპირი ხაზით.

9) რა მდებარეობს ქუჩაზე ან მის სიახლოვეს?
ორხევის ცენტრალური პარკი და მასში მდგარი წმინდა ნინოს ეკლესია, №156 საჯარო სკოლა, №19 ხელოვნების სკოლა, №76 ბაგა-ბაღი და თეთრიხევის პარკი.

წყაროები

• თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩა (ორხევის მონაკვეთი) — OpenStreetMap

• თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩა (თეთრიხევის მონაკვეთი) — OpenStreetMap

• თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩა (აღმოსავლეთი მონაკვეთი) — OpenStreetMap

• ორხევის ხიდი — OpenStreetMap

• ხიდი ქვემო მაგისტრალურ არხზე — OpenStreetMap

• დიდ ლილოში თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩის გაგრძელებისა და II, III, IV ჩიხების სახელდების შესახებ (2018, №7) — matsne.gov.ge

• თენგიზ ჩანტლაძის II შესახვევის სახელის მინიჭების შესახებ (2019, №91) — matsne.gov.ge

• თენგიზ ჩანტლაძის ქუჩის მონაკვეთისთვის კობა აბზიანიძის სახელის მინიჭების შესახებ (2023, №583) — matsne.gov.ge

• სატირისა და იუმორის სახელმწიფო თეატრისათვის თ. ვ. ჩანტლაძის სახელის მიკუთვნების შესახებ (1990) — matsne.gov.ge

• თენგიზ ჩანტლაძე — ქართული ვიკიპედია

• Orkhevi, Tbilisi — ინგლისურენოვანი ვიკიპედია

• მეტროსადგური „ვარკეთილი“ — OpenStreetMap

• №156 საჯარო სკოლა — OpenStreetMap

• ორხევის ცენტრალური პარკი — OpenStreetMap