ფოთის მუნიციპალიტეტი
ფოთი: ძველი ფაზისი რიონის შესართავთან, შავი ზღვის პორტი, აია-სოფიას მსგავსი ტაძარი, პალიასტომის ტბა და კოლხეთის ჭაობები.
ფოთის მუნიციპალიტეტი — აღწერა
მუნიციპალიტეტიისტორია
ფოთი თვითმმართველი ქალაქია საქართველოს შავიზღვისპირეთში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონში, იქ, სადაც მდინარე რიონი ზღვას ერთვის. ქალაქი დაახლოებით 65,8 კმ² ვაკე დელტას მოიცავს ზღვის დონეზე, თბილისიდან დაახლოებით 312 კმ-ში, დასავლეთით. სამხრეთ-დასავლეთით პალიასტომის ტბაა, ქალაქს კი კოლხეთის დაბლობის ჭაობები და ტყეები აკრავს. როგორც თვითმმართველი ქალაქი, მუნიციპალიტეტი თავად ფოთისგან შედგება.
ფოთი ძველი ფაზისის ადგილთან ახლოს მდებარეობს — ბერძნული კოლონიისა, რომელიც ძვ. წ. VII საუკუნის ბოლოს ან VI საუკუნის დასაწყისში ამავე სახელის მდინარის (დღევანდელი რიონის) შესართავთან დაარსდა და არგონავტების ლეგენდარული მოგზაურობის მიზანი კოლხეთში იყო. საუკუნეების განმავლობაში მხარე არაერთხელ გადადიოდა ხელიდან ხელში; XIX საუკუნეში, რუსეთის მმართველობისას, ფოთმა პორტ-ქალაქის სტატუსი 1858 წელს მიიღო, 1872 წლიდან კი თბილისიდან მომავალი რკინიგზის ბოლო პუნქტი გახდა.
თანამედროვე ფოთი ბევრით ნიკო ნიკოლაძეს უნდა უმადლოდეს, რომელიც 1894–1912 წლებში ქალაქის თავი იყო და რომელსაც ხშირად თანამედროვე ფოთის მამას უწოდებენ. მისი ხელმძღვანელობით ფოთის პორტის ძირითადი მშენებლობა 1899 წელს დაიწყო და 1907 წლისთვის დასრულდა, რამაც ქალაქი შავი ზღვის ერთ-ერთ მთავარ პორტად აქცია. 1906–1907 წლებში ხუროთმოძღვრებმა ალექსანდრე ზელენკომ და რობერტ მარფელდმა კონსტანტინოპოლის აია-სოფიის მიხედვით ფოთის საკათედრო ტაძარი ააგეს; 1923 წლიდან ის თეატრად გამოიყენებოდა, 2005 წელს კი საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა.
დღეს ფოთი საქართველოს ერთ-ერთ მთავარ საზღვაო პორტად და კავკასიასა და ევროპას შორის ვაჭრობის კარიბჭედ რჩება. ბუნება ახლოსაა: პალიასტომის ტბა (დაახლოებით 17 კმ²), რომელიც ზღვას ვიწრო არხით უკავშირდება, კოლხეთის ეროვნული პარკის ფარგლებშია — პარკი 1998–1999 წლებში კოლხეთის დაბლობის ჭარბტენიანი ტერიტორიების დასაცავად დაარსდა, ეს ტერიტორიები კი 1997 წლიდან რამსარის ნუსხაშია.
მოგზაურისთვის ფოთი ბათუმსა და ანაკლიას შორის სანაპირო გზაზე გაჩერების ღირსია: ნახეთ ტაძარი და პორტი, გაისეირნეთ ზღვისპირას და ნავით იმოგზაურეთ პალიასტომზე ან მდინარე ფიჩორზე კოლხეთის ჭაობებში — ფრინველებზე დამკვირვებლების სამოთხეში.
FAQ
1) სად მდებარეობს ფოთი?
შავი ზღვის სანაპიროზე, მდინარე რიონის შესართავთან, სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონში.
2) ფოთი ცალკე მუნიციპალიტეტია?
დიახ, ფოთი თვითმმართველი ქალაქია.
3) რა იყო ძველი ფაზისი?
ძვ. წ. VII საუკუნის ბოლოს – VI საუკუნის დასაწყისის ბერძნული კოლონია დღევანდელ ფოთთან, ფაზისის (რიონის) შესართავთან.
4) როდის გახდა ფოთი პორტ-ქალაქი?
პორტ-ქალაქის სტატუსი 1858 წელს მიიღო.
5) ვინ იყო ნიკო ნიკოლაძე?
ფოთის ქალაქის თავი 1894–1912 წლებში, რომელსაც ხშირად თანამედროვე ფოთის მამას უწოდებენ.
6) როდის აშენდა ფოთის პორტი?
ძირითადი მშენებლობა 1899 წელს დაიწყო და 1907 წლისთვის დასრულდა.
7) რა არის ფოთის საკათედრო ტაძარი?
1906–1907 წლებში კონსტანტინოპოლის აია-სოფიის მიხედვით აგებული ტაძარი.
8) რა არის პალიასტომის ტბა?
დაახლოებით 17 კმ² ფართობის სანაპირო ტბა ფოთთან, კოლხეთის ეროვნული პარკის ფარგლებში.
9) როდის დაარსდა კოლხეთის ეროვნული პარკი?
1998–1999 წლებში.
10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?
ფოთის მერიის ოფიციალურ ვებგვერდზე.