ბარონ დე ბაის ქუჩა

მიმოხილვა

ბარონ დე ბაის ქუჩა — ქუჩა თბილისის საბურთალოს რაიონში, ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, დიდ დიღომში. ქუჩა დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ მიემართება და OSM-ის მიხედვით დაახლოებით 2,2 კმ სიგრძისაა.

ქუჩის სახელი ფრანგ მეცნიერს, ბარონ ჟოზეფ დე ბაის (1853–1931) უკავშირდება. ქართული ენციკლოპედიის მიხედვით, მან საქართველო 1897 წლიდან რამდენჯერმე მოინახულა და საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ საქართველოზე რამდენიმე წიგნი გამოსცა.

მდებარეობა

OSM-ის მიხედვით ქუჩა სამი მონაკვეთისგან შედგება, ჯამში 2195 მ. დასავლეთი ბოლო დაახლოებით 41.7855° ჩ. გ., 44.7230° ა. გ.-ზეა, აღმოსავლეთი ბოლო — 41.7823° ჩ. გ., 44.7491° ა. გ.-ზე, სადაც ქუჩა ნესტან-დარეჯანის ქუჩას ერთვის. სიგრძის შუა წერტილი დაახლოებით 41.7839° ჩ. გ., 44.7361° ა. გ.-ზეა.

დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ ქუჩას უერთდება:

• ჰენრიკ ჰრინევსკის ქუჩა

• მაქს ტილკეს ქუჩა

• ოსკარ შმერლინგის ქუჩა

• ტიმოთე ბელოის ქუჩა

• იან ჰომერის ქუჩა

• რაფიელ დანიბეგაშვილის ქუჩა

• ნიკო ბურის ქუჩა

• ნესტან-დარეჯანის ქუჩა (აღმოსავლეთი ბოლო)

OSM ქუჩას საცხოვრებელ ქუჩად აღნიშნავს. აღმოსავლეთი და შუა ნაწილი ასფალტისაა, დასავლეთი, დაახლოებით 0,65 კმ სიგრძის მონაკვეთი — მოუკირწყლავი.

ქუჩასთან ახლოს მეტროსადგური არ არის. OSM-ის კოორდინატებით უახლოესი სადგურები, ღრმაღელე და გურამიშვილი, ქუჩის აღმოსავლეთი ბოლოდან პირდაპირი ხაზით დაახლოებით 3,9 კმ-შია.

სახელი: ბარონი ჟოზეფ დე ბაი

OSM-ში ქუჩის ინგლისური სახელია Baron de Baye Street. ქართული ენციკლოპედიის მიხედვით, ბარონი დე ბაი (სრული სახელი: Amour Auguste Louis Joseph Berthelot, baron de Baye) ფრანგი მეცნიერი, ისტორიკოსი, არქეოლოგი და საზოგადო მოღვაწე იყო. დაიბადა 1853 წელს პარიზში, გარდაიცვალა 1931 წელს, ასევე პარიზში. ქუჩის სახელდების ოფიციალური გადაწყვეტილება საკანონმდებლო მაცნეზე ვერ მოვიძიეთ.

ენციკლოპედიის ცნობით, დე ბაი საქართველოში პირველად 1897 წელს ჩამოვიდა და თითქმის ყველა კუთხე მოიარა. საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ საქართველოზე ლექციები წაიკითხა და წიგნები გამოსცა, მათ შორის:

• „საქართველოში“ (1898)

• „კავკასიონის ქედის სამხრეთით“ და „კავკასიონის ქედის ჩრდილოეთით“ (ორივე 1899)

• „თბილისი“ (1900)

• „იმერეთში“ (1902)

• „აფხაზეთში“ (1904)

იგი დაინტერესებული იყო ქართული ლეგენდებით და წმინდა ნინოს ცხოვრებით. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ილია ჭავჭავაძესთან, ექვთიმე თაყაიშვილთან, თედო სახოკიასთან, ალექსანდრე ცაგარელთან, დავით სარაჯიშვილთან და მხატვარ გიგო გაბაშვილთან. წიგნში „იმერეთში“ აკაკი წერეთლის ლექსების პროზაული თარგმანები შეიტანა.

ფრანგული და რუსული ვიკიპედიის მიხედვით, დე ბაი რუსეთის იმპერიაშიც ბევრს მოგზაურობდა და არქეოლოგიურ კვლევებს ატარებდა. რუსული ვიკიპედიის ცნობით, საქართველოში გადაღებული მისი 500-ზე მეტი ფოტო პარიზის კე ბრანლის მუზეუმში ინახება.

დიდი დიღომი

ქართული ვიკიპედიის მიხედვით, დიდი დიღომი საბურთალოს რაიონის უბანია ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ის დაიგეგმა XX საუკუნის 70-იან წლებში და 1985–1991 წლებში აშენდა. 2000-იანი წლებიდან ახალი განაშენიანება დაუგეგმავად გაგრძელდა.

ხშირად დასმული კითხვები

1) სად მდებარეობს ბარონ დე ბაის ქუჩა?
თბილისის საბურთალოს რაიონში, დიდ დიღომში.

2) რამდენად გრძელია ქუჩა?
OpenStreetMap-ის მიხედვით — დაახლოებით 2,2 კმ (2195 მ).

3) ვისი სახელი ჰქვია ქუჩას?
ბარონ დე ბაისა. ეს სახელი ქართულ წყაროებში ფრანგ მეცნიერს ჟოზეფ დე ბაის (1853–1931) ეკუთვნის. ქუჩის სახელდების დადგენილება ვერ მოვიძიეთ.

4) ვინ იყო ბარონი დე ბაი?
ფრანგი მეცნიერი, ისტორიკოსი და არქეოლოგი. საქართველოში პირველად 1897 წელს ჩამოვიდა და შემდეგ საქართველოზე რამდენიმე წიგნი გამოსცა.

5) რა წიგნები დაწერა მან საქართველოზე?
ქართული ენციკლოპედიის ინგლისური ვერსიის მიხედვით: „საქართველოში“ (1898), კავკასიონის სამხრეთით და ჩრდილოეთით მოგზაურობის წიგნები (1899), „თბილისი“ (1900), „იმერეთში“ (1902) და „აფხაზეთში“ (1904).

6) რომელ ქუჩებს კვეთს?
OSM-ის მიხედვით მას უერთდება ჰენრიკ ჰრინევსკის, მაქს ტილკეს, ოსკარ შმერლინგის, ტიმოთე ბელოის, იან ჰომერის, რაფიელ დანიბეგაშვილისა და ნიკო ბურის ქუჩები. აღმოსავლეთით ნესტან-დარეჯანის ქუჩასთან მთავრდება.

7) მოასფალტებულია ქუჩა?
OSM-ის მიხედვით აღმოსავლეთი და შუა ნაწილი ასფალტისაა, დასავლეთი მონაკვეთი (დაახლოებით 0,65 კმ) — მოუკირწყლავი.

8) რომელია უახლოესი მეტროსადგური?
ახლოს მეტრო არ არის. უახლოესი სადგურები — ღრმაღელე და გურამიშვილი — ქუჩის აღმოსავლეთი ბოლოდან პირდაპირი ხაზით დაახლოებით 3,9 კმ-შია.

9) როგორ იწერება სახელი ინგლისურად და რუსულად?
Baron de Baye Street და Улица Барона де Бая. სწორედ ფრანგული ფორმაა Baye; ფორმა „Baron De. Bai“ შეცდომაა.

წყაროები

• ბარონ დე ბაის ქუჩა — OpenStreetMap (ასევე მონაკვეთები 1327452166 და 1486349689; სიგრძე, კვეთები, საფარი)

• Baron de Baye — ქართული ენციკლოპედია (ინგლისურად)

• Baron de Baye — georgianencyclopedia.ge (ინგლისურად; წიგნების სია)

• Joseph de Baye — ფრანგული ვიკიპედია

• Бай, Жозеф де — რუსული ვიკიპედია

• დიდი დიღომი — ვიკიპედია