ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი
ახალქალაქი ჯავახეთის ზეგანზე: 964 წლის კუმურდოს ტაძარი, ბაგრატ IV-ის ციხე-ქალაქი, ვულკანური ტბები და მაღალმთიანი სტეპი.
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი — აღწერა
მუნიციპალიტეტიისტორია
ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი სამცხე-ჯავახეთის რეგიონის სამხრეთ ნაწილში, მაღალ ჯავახეთის ზეგანზე მდებარეობს; ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ახალქალაქი, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1700 მ-ზე. 1500–2000 მ სიმაღლის ვულკანური ზეგანი ღია სტეპის, ლავის ველებისა და ტბების მხარეა, მათ შორისაა ქარწახის ტბა თურქეთის საზღვარზე და ტაბაწყურის ტბის ნაწილი ჩრდილოეთით. მუნიციპალიტეტი დაახლოებით 1235 კმ²-ს მოიცავს და ესაზღვრება ახალციხეს დასავლეთით, ბორჯომსა და წალკას ჩრდილოეთით, ნინოწმინდას სამხრეთ-აღმოსავლეთით და თურქეთს სამხრეთ-დასავლეთით.
ქალაქის სახელი „ახალ ქალაქს“ ნიშნავს. იგი 1064 წელს მეფე ბაგრატ IV-მ დააარსა კლდოვან კონცხზე, მდინარეებს — ფარავანსა და ყირხბულახს შორის, თუმცა მალევე, 1066 წელს, სელჩუკებმა გაანადგურეს. XVI საუკუნიდან მხარე ოსმალეთის მმართველობაში იყო; 1828–1829 წლებში რუსეთს გადაეცა, რის შემდეგაც ჯავახეთში ერზრუმის მხრიდან დაახლოებით 30 000 სომეხი დასახლდა. 1900 წლის 4 იანვარს ქალაქს ძლიერი მიწისძვრა დაატყდა. დღეს მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის უმრავლესობა ეთნიკური სომეხია.
მუნიციპალიტეტის უმნიშვნელოვანესი ძეგლია კუმურდოს ტაძარი, ახალქალაქიდან დაახლოებით 12 კმ-ში, სამხრეთ-დასავლეთით. იგი 964 წელს მეფე ლეონ III-ის დროს, ეპისკოპოს იოანეს დაკვეთით, ხუროთმოძღვარმა საკოწარმა ააგო და X საუკუნის ქართული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი საუკეთესო ნიმუშია მდიდარი წარწერებითა და ქვის ჩუქურთმით. ახალქალაქის ციხის ნანგრევები დღესაც დგას მდინარეების თავზე, კონცხზე.
ჯავახეთის კლიმატი მკაცრია — ხანგრძლივი ცივი ზამთრითა და მოკლე, მზიანი ზაფხულით, ამიტომ ზეგანი საძოვრების, კარტოფილის ყანებისა და მაღალმთიანი სოფლების მხარეა. მისი ტბები და ჭაობები მრავალ მიგრირებად ფრინველს იზიდავს, ვულკანური მწვერვალებისა და ფართო ჰორიზონტების ლანდშაფტი კი საქართველოში უნიკალურია.
მოგზაურისთვის ახალქალაქი ჯავახეთის კარიბჭეა: ინახულეთ კუმურდოს ტაძარი და ციხე, გადაკვეთეთ ზეგანი ნინოწმინდისა და ტაბაწყურის ტბებისკენ და შეუთავსეთ მარშრუტი ვარძიასა და ხერთვისს, რომლებიც სულ ახლოს, დასავლეთით მდებარეობს.
FAQ
1) სად მდებარეობს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი?
ჯავახეთის ზეგანზე, სამცხე-ჯავახეთის სამხრეთით, თურქეთის საზღვართან.
2) რომელია ადმინისტრაციული ცენტრი?
ქალაქი ახალქალაქი, ზღვის დონიდან დაახლოებით 1700 მ-ზე.
3) რას ნიშნავს ახალქალაქი?
„ახალ ქალაქს“.
4) როდის დაარსდა ახალქალაქი?
1064 წელს მეფე ბაგრატ IV-ის მიერ.
5) რა არის კუმურდოს ტაძარი?
964 წელს აგებული ტაძარი ახალქალაქიდან დაახლოებით 12 კმ-ში, სამხრეთ-დასავლეთით.
6) როდის გადავიდა მხარე რუსეთის მმართველობაში?
1828–1829 წლებში.
7) რა არის ჯავახეთის ზეგანი?
1500–2000 მ სიმაღლის ვულკანური მაღლობი სტეპითა და ტბებით.
8) რომელი ტბებია მუნიციპალიტეტში?
ქარწახი თურქეთის საზღვარზე და ტაბაწყურის ტბის ნაწილი.
9) რა ფართობი აქვს მუნიციპალიტეტს?
დაახლოებით 1235 კმ².
10) სად ვნახო ოფიციალური ინფორმაცია?
მუნიციპალიტეტის ოფიციალურ ვებგვერდზე.