ოკაცეს კანიონი

ოკაცეს კანიონი ბუნების ძეგლია ხონის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ზედა გორდის მიდამოებში, ზღვის დონიდან 520 მეტრზე, იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში. კანიონი 14 კილომეტრის სიგრძის მდინარე ოკაცეს 2-კილომეტრიანი მონაკვეთია, სადაც მდინარემ კირქვაში 3–6, ადგილ-ადგილ 15–20 მეტრის სიგანისა და 20-დან 100 მეტრამდე სიღრმის ჭრილი გამოკვეთა; მას რამდენიმე წყალუხვი ჩანჩქერი, მათ შორის კინჩხის ჩანჩქერი, და პატარა ტბები ამშვენებს, რომელთაგან ოსხაპო 60 მეტრის სიგრძისაა. ზოგან კანიონის კედლები თითქმის ერთიანდება და ბუნებრივ ქვახიდებს ქმნის — ერთ-ერთს ბოგა ჰქვია და მისი ქვემოდან კანიონის ფსკერი ჩანს; ბოგას ქვემოთ სიღრმე 100 მეტრს აღწევს, რადგან გეოლოგებმა აქ ტექტონიკური ნასხლეტი აღმოაჩინეს, რომელიც ხეობას გარდიგარდმო კვეთს და მის ქვედა ნაწილს შუა მონაკვეთთან შედარებით რამდენიმე ათეული მეტრით ზემოთ სწევს; ნაპრალმა ხეობა ჩაკეტა და გორდის ტბა წარმოქმნა, რომლის 27 მეტრზე სქელ პლეისტოცენურ ნალექებში წელიწადების წყვილი ფენები და დღეს აქ გადაშენებული ჭაობის კვიპაროსის, ენგელჰარდიისა და ცუგას მტვერი შემორჩა. კანიონის კედლებიდან კარსტული წყაროები გამოედინება, კირქვიან ნაპირებზე მსხვილი ბზის ხეები და იშვიათი ჯიშები იზრდება.

სოფელ გორდის ვიზიტორთა ცენტრიდან 6 კილომეტრის სიგრძის საფეხმავლო მარშრუტი იწყება: 2 300 მეტრი ქვაფენილი ბილიკი დადიანების ისტორიულ ტყეს გაივლის კანიონის საგუშაგომდე, საიდანაც კლდის კედელზე დაკიდებული 780 მეტრის სიგრძის ლითონის ბილიკი იწყება და 20 მეტრის სიგრძის ბაქნით მთავრდება, რომელიც კანიონზეა გადმოკიდებული და პანორამულ ხედს იძლევა. მეორე, 645 მეტრის სიგრძის ქვაფენილი ბილიკი 989 ლითონის საფეხურით კანიონის ფსკერამდე, მდინარემდე ჩადის, სადაც კანიონის სიგანე 4 მეტრს არ აღემატება, სიღრმე კი 50 მეტრია. საგუშაგომდე მანქანითა და ველოსიპედითაც მიდიან; ვიზიტორთა ცენტრში კაფე, სუვენირების მაღაზია, საკეტი კარადები და პარკინგია, გვერდით დადიანების ტყე-პარკი და დადიანების ციხის ნანგრევებია.

ოკაცეს ხეობა საუკუნეების განმავლობაში გორდის თემის სოფლებს ეკუთვნოდა და XIX საუკუნეში სამეგრელოს მთავრების, დადიანების საზაფხულო მამულის ნაწილი იყო — ზედა გორდში დადიანების სასახლის ნანგრევები და მათი ისტორიული ტყე-პარკი დღესაც კანიონის მისასვლელს ქმნის. კანიონი ჯერჯერობით შეუსწავლელია; გეოლოგებმა მასში ტექტონიკური ნასხლეტი აღმოაჩინეს და რუკაზე დაიტანეს, პალინოლოგებმა კი გორდის ტბის ნალექებიდან პლეისტოცენის ჰავისა და ფლორის ისტორია წაიკითხეს.

იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიების შექმნისას ოკაცეს კანიონი ბუნების ძეგლად გამოცხადდა და დაცული ტერიტორიების სააგენტომ კლდეზე დაკიდებული ბილიკი, პანორამული ბაქანი, კიბე ფსკერამდე და გორდის ვიზიტორთა ცენტრი ააგო; დღეს კანიონი კინჩხის ჩანჩქერთან ერთად იმერეთის მღვიმეების დაცული ტერიტორიების მთავარი ღირსშესანიშნაობაა.

ვიზიტორთა ცენტრი ხონის მუნიციპალიტეტში, სოფელ გორდის მიდამოებშია — ქუთაისიდან დაახლოებით 53 კილომეტრი, მანქანით საათამდე; ხონიდან სამარშრუტო ტაქსი ან ტაქსი. ბილეთი ცენტრში იყიდება, ფასები დაცული ტერიტორიების სააგენტოს საიტზეა. ცენტრიდან ბილიკი დადიანების ისტორიულ ტყე-პარკში 2 300 მეტრის ქვაფენილით საგუშაგომდე მიდის, იქიდან კი 780-მეტრიანი დაკიდებული ბილიკი იწყება, რომელიც კანიონიდან 40–140 მეტრის სიმაღლეზე გადის და 20-მეტრიანი პანორამული ბაქნით მთავრდება; ფსკერზე 645-მეტრიანი ბილიკი 989 საფეხურით ჩადის. სამუშაო საათები: გაზაფხულსა და ზაფხულში 10:00–18:00, შემოდგომასა და ზამთარში 10:00–17:00. კინჩხის ჩანჩქერი კანიონიდან 5 კილომეტრშია.