თეთნულდის სათხილამურო კურორტი

თეთნულდი კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის მწვერვალია მესტიის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ადიშჭალის — ენგურის მარჯვენა შენაკადის — სათავეებში, 4 858 მეტრი სიმაღლისა და კავკასიონის მეათე უმაღლესი მწვერვალი. იგი ძირითადად პალეოზოური კრისტალური ფიქლებითა და გრანიტოიდებითაა აგებული, 3 000 მეტრის ზემოთ მუდმივი თოვლითაა დაფარული და გამყინვარების დიდი ცენტრია — მის კალთებზე წანერისა და ადიშის მყინვარები ეშვება. პირველად მწვერვალზე 1887 წელს ინგლისელი დაგლას ფრეშფილდი და მორიც დეში ავიდნენ ორ მეგზურთან ერთად, 1891 წელს — გოტფრიდ მერცბახერი და ლუდვიგ პურჩელერი, 1930 წელს კი ქართველი მთამსვლელები ალექსანდრე და ალექსანდრა ჯაფარიძეები, იაგორ კაზალიკაშვილი და ა. ავალიანი; 1929 წელს თეთნულდზე სიმონ ჯაფარიძე და პიმენ დვალი დაიღუპნენ, და მათი ხსოვნის დაფა სამხრეთ-დასავლეთ კალთის კლდეზე — „ჯაფარიძის მოწმეებზე“ — იყო მიმაგრებული.

მწვერვალის ძირში, მესტიიდან 19 კილომეტრში, სამთო-სათხილამურო კურორტი თეთნულდი მოქმედებს — 2 265 მეტრიდან 3 160 მეტრამდე, 895 მეტრის ვერტიკალური სხვაობით. კურორტს ხუთი საბაგირო ემსახურება, ტრასების საერთო სიგრძე 13,7 კილომეტრია; ყველაზე გრძელი ტრასა ამიერკავკასიაში ყველაზე გრძელი (9,5 კილომეტრი) და ყველაზე დიდი ვერტიკალური ვარდნის მქონეა (1,7 კილომეტრი).

თეთნულდზე პირველად 1887 წელს დაგლას ფრეშფილდი და მორიც დეში ავიდნენ. 1929 წლის ტრაგედიამ, რომელშიც სიმონ ჯაფარიძე და პიმენ დვალი დაიღუპნენ, ქართული ალპინიზმის ისტორიაში ღრმა კვალი დატოვა — 1954 წელს ქართველმა მთამსვლელებმა მაქსიმე გვარლიანმა, გრიშა გულბანმა და გივი ყალაბეგაშვილმა სამხრეთ-აღმოსავლეთ პამირის უსახელო მწვერვალს „თეთნულდზე დაღუპულთა ხსოვნის მწვერვალი“ უწოდეს.

სათხილამურო კურორტის მშენებლობა 2014 წლის მაისში დაიწყო; პირველი ფაზა 2016 წლის იანვარში დასრულდა და კურორტი 2016 წლის 21 თებერვალს გაიხსნა. ეს სვანეთის უდიდესი სათხილამურო კურორტია.

კურორტი მესტიიდან 19 კილომეტრშია; მესტიას დედოფალ თამარის სახელობის აეროპორტი ემსახურება. სეზონი დეკემბრის ბოლოდან აპრილის შუა რიცხვებამდე გრძელდება, საბაგიროები 10:00-დან 16:30-მდე მუშაობს; გზის მდგომარეობა და საბაგიროს ფასები ადგილზე დააზუსტეთ.