ანანურის ციხე-სიმაგრე

ანანური არაგვზე, დუშეთის მუნიციპალიტეტში დგას, თბილისიდან 72 კილომეტრში. კომპლექსი ორი ციხისგან შედგება, რომლებიც ბჯენიანი ზღუდით არის დაკავშირებული.

ზემო ციხეში დიდი ოთხკუთხა კოშკი — შეუპოვარი — დგას; ის კარგად არის შემორჩენილი. ქვემო ციხეში მრგვალი კოშკია და ის ძირითადად ნანგრევია. ციხიდან წყლამდე ფარული გვირაბი ჩადიოდა.

ზღუდის შიგნით ორი ეკლესიაა. ძველი, ღვთისმშობლის ეკლესია აგურით არის ნაგები, XVII საუკუნის პირველი ნახევრით თარიღდება და მაღალ ოთხკუთხა კოშკს ეკვრის; მასში არაგვის ერისთავების ნაწილის საფლავებია და ქვის ბალდახინი, რომელიც 1674 წელს გარდაცვლილი ერისთავ ედიშერის ქვრივმა აღმართა. მეორე, ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია 1689 წელს აშენდა.

ანანური არაგვის ერისთავების რეზიდენცია იყო. ეს საგვარეულო ამ მხარეს XIII საუკუნიდან განაგებდა.

1739 წელს ქსნის საერისთავოს ძალებმა, შანშეს მეთაურობით, ანანურს შემოუტიეს და ციხეს ცეცხლი წაუკიდეს; არაგვის გვარი გაწყდა. ბოლო წინააღმდეგობა ზემო ციხის დიდ კოშკში, შეუპოვარში, გაიმართა.

1743 წელს ადგილობრივი გლეხები შანშეს მმართველობის წინააღმდეგ აღდგნენ, დამპყრობლები მოკლეს და თეიმურაზ II-ს სთხოვეს, პირდაპირ ემართა მათი მხარე. 1746 წელს თეიმურაზმა კახეთის ერეკლე II-ის დახმარებით მეორე გლეხური აჯანყება ჩაახშო.

2007 წლიდან ანანურის კომპლექსი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის წინასწარ სიაშია.

ანანური საქართველოს სამხედრო გზის პირას დგას, იქ, სადაც არაგვს პატარა მდინარე ვეძათხევი უერთდება. შესვლის პირობები ადგილზე გადაამოწმეთ.

ეკლესიებში მხრები და მუხლები დაფარული გქონდეთ; ქალები, როგორც წესი, თავსაფრით შედიან.