ადგილები საქართველოში

სხალთის ტაძარი

აჭარა

შუა საუკუნეების დიდი დარბაზული ტაძარი ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ყინჩაურში, მდინარე სხალთის ხეობაში, ბათუმიდან 100 კილომეტრში — სხალთის ეპარქიის ცენტრი, XIV–XV საუკუნეების პალეოლოგოსური მოხატულობის ფრაგმენტებით და იოანე ნათლისმცემლის სიყმაწვილის იშვიათი გამოსახულებით; აჭარის ერთადერთი შუა საუკუნეების ეკლესია, რომელიც ოსმალურ და საბჭოთა ხანას გადაურჩა და 1990 წელს კვლავ ამოქმედდა. მისი თარიღი სადავოა — მას XII საუკუნით ან XIII საუკუნის შუა ხანებით ათარიღებენ.

ნახე

მაჭახელას ეროვნული პარკი

აჭარა

2012 წელს დაარსებული ეროვნული პარკი მაჭახელისწყლის ხეობაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, საქართველო-თურქეთის საზღვარზე, ბათუმიდან 30 კილომეტრში — კოლხური ტყით დაფარული ფერდობები, ტყუპი ჩანჩქერი, მთავარანგელოზის მთა ბათუმისა და ჭოროხის ხეობის ხედებით, თამარის XII საუკუნის თაღოვანი ხიდი, ჩხუტუნეთის ციხე და მაჭახლის ეთნოგრაფიული მუზეუმი 200 წლის ჯამეში.

ნახე

მახუნცეთის ჩანჩქერი

აჭარა

50 მეტრის სიმაღლის ჩანჩქერი ქედის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ზედა მახუნცეთის ჩრდილოეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 335 მეტრზე, აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს — პორფირიტული ტუფების კლდიდან მოზრდილ ბუნებრივ მორევში ჩამოვარდნილი ნაკადი, საავტომობილო გზიდან 5 წუთის სავალზე, მთელი წლის განმავლობაში ხელმისაწვდომი; მახუნცეთში აჭარის ერთ-ერთი უდიდესი თაღოვანი ხიდიც დგას, IX–X საუკუნეებისა.

ნახე

ხიხანის ციხე

აჭარა

შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფელ ზედა თხილვანაში, მდინარე სხალთის ხეობის სათავეში, ხიხანის მთის კალთაზე, ციცაბო კლდის წვერზე, ზღვის დონიდან 2 236 მეტრზე, ბათუმიდან 110 კილომეტრში — ხირხათის ან თამარის ციხედაც წოდებული სიმაგრე, რომელიც სავაჭრო გზებს აკონტროლებდა და XI–XVI საუკუნეებში აბუსერისძეთა მთავარი რეზიდენცია იყო. შემორჩენილია ოთხი კოშკი, გალავნის ნაწილი, ეკლესიის, მარნისა და სხვა ნაგებობების ნაშთები, ციხემდე კი 1,5-კილომეტრიანი, საკმაოდ რთული ბილიკი ადის.

ნახე

ბათუმის ბოტანიკური ბაღი

ბათუმი • აჭარა

ბოტანიკური ბაღი მწვანე კონცხზე, ბათუმის ცენტრიდან 9 კილომეტრში, შავი ზღვის ნაპირის ერთკილომეტრიან ზოლზე, ზღვის დონიდან 220 მეტრამდე — 1912 წლის 3 ნოემბერს ანდრეი კრასნოვის დაარსებული, ლანდშაფტურ-გეოგრაფიული პრინციპით ცხრა ფლორისტულ განყოფილებად დაყოფილი, ზედა და ქვედა პარკებით, კოლხური ტყით და ზღვის ხედებით; ფართობით 108,7 ჰექტარი და წელიწადში 100 000-ზე მეტი სტუმარი.

ნახე

ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი

ბათუმი • აჭარა

აჭარის არქეოლოგიის მუზეუმი ბათუმში, ილია ჭავჭავაძის ქუჩა №77-ზე — 22 800 ექსპონატი ქვის ხანიდან შუა საუკუნეებამდე: ფიჭვნარის კოლხური, ბერძნული და ელინისტური სამაროვნების ნივთები, გონიო-აფსაროსის ბერძნული და რომაული მონეტები „გონიოს განძის“ ჩათვლით, სერაპისის ქანდაკება, ხელვაჩაურის განძი და 2014 წლიდან „ოქროს ფონდი“; საზოგადოებისთვის 1994 წელს გაიხსნა, 1998 წლიდან კი ოქსფორდის აშმოლის მუზეუმთან ერთად ფიჭვნარს თხრის.

ნახე

პეტრას ციხე

აჭარა

ბიზანტიური ციხე-ქალაქი პეტრა ზღვისპირა კლდოვან ბორცვებზე, სოფელ ციხისძირში, ქობულეთიდან სამხრეთით 8 კილომეტრში — 535 წელს იუსტინიანე I-ის დროს დაარსებული Petra Pia Justiniana, ლაზიკის ომის (541–562) ბრძოლის ველი, რომელიც 541 წელს ხოსრო I-მა აიღო, 551 წლიდან ბესამ ალყით დაიბრუნა და დაანგრია; შემორჩენილია ციტადელი, VI საუკუნის სამნავიანი ბაზილიკა მოზაიკით, აბანო და 300-ზე მეტი სამარხი.

ნახე

მტირალას ეროვნული პარკი

აჭარა

ეროვნული პარკი შავ ზღვასა და აჭარის მთებს შორის, ქობულეთის, ხელვაჩაურისა და ქედის მუნიციპალიტეტებში, დაახლოებით 15 698 ჰექტარზე — საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე ნალექიანი ადგილი, სადაც წელიწადში 4 520 მილიმეტრი ნალექი მოდის — სწორედ ამის გამო მიიღო მთამ „მტირალა“ სახელი; კოლხური ტყე, მურა დათვი, შემოდგომაზე მტაცებელი ფრინველების მილიონიანი მიგრაცია და 2021 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის „კოლხეთის ტროპიკული ტყეებისა და ჭარბტენიანი ტერიტორიების“ ნაწილი.

ნახე

კინტრიშის დაცული ტერიტორიები

აჭარა

მდინარე კინტრიშის ხეობის დაცული ტერიტორიები ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ცხემვანსა და ხინოს მთას შორის, ზღვის დონიდან 300–2 500 მეტრზე — 1959 წელს დაარსებული სახელმწიფო ნაკრძალი და 2007 წლის დაცული ლანდშაფტი რელიქტური კოლხური ტყით, 900-ზე მეტი მცენარის სახეობით, თამარის თაღოვანი ხიდით, ხინოწმინდის ეკლესიის ნანგრევებითა და ტბიყელის მაღალმთიანი ტბით; ნაკრძალი 2021 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნაწილია.

ნახე

გონიო-აფსაროსის ციხე

აჭარა

რომაული ციხე ჭოროხის შესართავთან, შავი ზღვის ნაპირიდან 800 მეტრში — 228 მეტრის სიგრძისა და 195 მეტრის სიგანის სწორკუთხედი 18 კოშკით, რომელიც პლინიუს უფროსმა ახ. წ. I საუკუნეში ახსენა და II საუკუნეში კოლხეთის კარგად გამაგრებული რომაული ქალაქი იყო; რომაულ, ბიზანტიურ, გენუურ და ოსმალურ ფენებს ერთ გალავანში ინახავს, გადმოცემით კი აქაა აფსირტეს და მოციქულ მატათას საფლავები.

ნახე